CẤP CỨU HÔN MÊ DO TĂNG THẨM THẤU Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG


Cũng thường gặp ở người đái đường do không biết mình bị bệnh hoặc biết nhưng điều trị muộn, thể hiện ở sự mất nước nặng toàn cơ thể không bù được. Thường xảy ra trong những hoàn cảnh sau:
-              Nhiễm khuẩn (tiết niệu, phổi)
-              Tai biến mạch não
-              Viêm tụy cấp
-              Điều trị bằng thuốc lợi tiểu hoặc Corticoid.
Cũng gặp ở bệnh nhân không đái đường như các bệnh:
-              Bệnh thần kinh trung ương
-              Chấn thương sọ não
-              Bỏng
-              Ngộ độc thức ăn hoặc thẩm phân phúc mạc
A.            Cơ chế sinh bệnh
Cơ chế chủ yếu ở đây là tăng áp lực thẩm thấu do đường máu và thường kèm natri máu quá cao, kéo theo mất nước trong tế bào, dẫn đến truỵ tim mạch và chảy máu nội sọ.
Nếu vai trò mất nước do tăng Na máu (do cung cấp, đào thải hoặc rối loạn điều chinh) ngày nay đã rõ thì vai trò tăng đường máu và không có xeton cũng được xác định.
B.            Lâm sàng
-              Triệu chứng thần kinh;
-              Vật vã, mê sảng
-              Ảo giác, lơ mơ
-              Cơn co giật
-              Dấu hiệu bó tháp và ngoài tháp: Cứng gáy giả màng não, Babinski dương tính cả hai bên
-              Mất nước trong tế bào nhiều
-              Lưỡi khô + +
-              Nhãn cầu mềm
-              Dấu hiệu nhăn da
-              Đái ít
-              Khuynh hướng truỵ tim mạch
Không bao giờ có nhịp thở kussmaul, hơi thở không có mùi axeton


Tất cả rối loạn tâm thần kinh kèm mất nước nặng đều phải nghĩ tới hôn mê do tăng thấm thấu.

c. Sinh học
1.            Dấu hiệu dương tính
-              Đường máu tăng nhiều (lớn hơn hoặc bằng 8g)
-              Áp lực thẩm thấu tăng (lớn hơn hoặc bằng 330 mmol)
-              Tăng Na máu (không thường xuyên)
-              Giảm Kali máu (bilan K âm tính)
-              Nitơ máu cao
-              Máu cô đặc
2.            Dấu hiệu âm tính
•             Dấu hiệu quan trọng
-              Không có xeton
-              Toan chuyển hóa rất ít
Tóm lại, mọi trường hợp đường niệu mà không có thể xeton kết hợp với mất nước nặng đều phải nghĩ tới hôn mê tăng thẩm thấu.


D. ĐIỀU TRỊ HÔN MÊ DO TĂNG THẨM THẤU Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG


•             Hồi phục nước ngay: Dung dịch nhược trương (lơvuloza 2,5% hoặc 4,5% pha loãng với nước cất) truyền tĩnh mạch cho đủ đế hạ đường máu xuống. Liều truyền: 1 lít trong giờ đầu, 1 lít trong giờ thứ hai, rồi 1 lít trong 4 giờ tiếp theo v.v...
•             Tránh dùng muối
•             Dùng Insulin và muối Kali (không thế thiếu được)
•             Cuối cùng phải điều trị nhiễm khuẩn nếu đó là nguyên nhân.


Tiên lượng của hôn mê do tăng thẩm thấu rất nặng. Tử vong khoảng 40%, cao hơn nhiều so với tử vong toan-xeton máu (2-5%).

TÓM TẮT:
1.             Phải nghĩ tới:
-               Các dấu hiệu thần kinh
-               Mất nước toàn thể, không thở nhanh do toan máu
-               Đường niệu tăng nhưng không có thể xeton
2.             Phải điều trị ngay:
-               Các dung dịch nhược trương với Insulin và Kali
-               Không ăn muối (ClNa).

 

Cấp cứu chẩn đoán tình trạng hôn mê
Cấp cứu cơn co giật
Cấp cứu do suy tế bào gan
Cấp cứu hen ác tính
Cấp cứu hoại thư sinh hơi
Cấp cứu hôn mê do hạ đường huyết ở bệnh nhân đái tháo đường
cấp cứu hôn mê do tăng axit lactic ở bệnh nhân đái tháo đường
Cấp cứu hôn mê do tăng thẩm thấu ở bệnh nhân đái tháo đường
Cấp cứu khái huyết
Cấp cứu loạn nhịp chậm
Cấp cứu loạn nhịp nhanh
Cấp cứu nghẽn mạch phổi
Cấp cứu nhồi máu cơ tim
Cấp cứu nôn ra máu
Cấp cứu phù não
Cấp cứu do phù phổi cấp
Cấp cứu rối loạn kali máu
Cấp cứu suy hô hấp cấp
Cấp cứu suy thượng thận cấp
Cấp cứu tai biến mạch máu não
Cấp cứu tăng huyết áp
Cấp cứu thiếu máu các chi
Cấp cứu thoáng nhận biết hoặc ngất
Cấp cứu tiêu chảy cấp
Cấp cứu trạng thái vật vã
Cấp cứu trụy tim mạch và choáng
Cấp cứu bệnh nhân uốn ván
Cấp cứu hôn mê do toan máu ở người đái tháo đường
Cấp cứu người nghiện ma tuý
Chó cắn
Choáng phản vệ
Xử trí côn trùng đốt
Xử trí, điều trị bệnh nhân bị cóng lạnh
Cấp cứu xử trí bệnh nhân bị điện giật
Hạ thể nhiệt
Xử trí - Điều trị - Ngộ độc cấp
Ngộ độc rượu cấp
Nhiễm độc oxit cacbon (CO)
Rắn cắn
Say nóng
Thắt cổ
Xử trí trước một ban xuất huyết bột phát do não mô cầu

KEYWORD : Phác Đồ Chữa Bệnh, Bệnh Viện Bạch Mai, Từ Dũ , 115, Bình Dân, Chấn thương chỉnh hình, Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Nhân Dân Gia Định, Hoàn Mỹ, Viện Pasteur, Nhi Đồng Ung bướu, Quân Đội 103, 108,Phụ Sản Trung Ương, Bộ Y Tế,Phòng Khám, Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Hồ Chí Minh, Sài Gòn, Đà Nẵng, Huế, Vinh, Đồng Nai, Bình Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hiệu Quả Cao, Chữa Tốt, Khỏi Bệnh, Là Gì, Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Ăn Uống, Cách Chữa, Bài Thuốc
Thông Tin Trên Web Là Tài Liệu Lưu Hành Nội Bộ Cho Các Bạn Sinh Viên - Y, Bác Sĩ Tham Khảo : Liên Hệ : Maikhanhdu@gmail.com