KỸ THUẬT KHẢO SÁT TIÊU BẢN MÁU

1. CÁCH SỬ DỤNG KÍNH HIỂN VI TÌM KÝ SINH TRÙNG SỐT RÉT

Tìm KST SR cần độ phóng đại lớn với vật kính dầu (x100). Khi dùng vật kính dầu để soi lam máu, cần chú ý:

- Đủ ánh sáng.

- Dầu soi phải trong.

- Thị kính, vật kính phải sạch, không bị mốc.

- Trục đẩy, ốc vi cấp phải tốt, không bị nhờn.

- Nâng tụ quang lên sát tiêu bản.

- Dùng gương phẳng.

- Mở rộng màng chắn sáng.

2. ĐỌC TIÊU BẢN MÁU NHUỘM

2.1. Cách đọc tiêu bản máu nhuộm

- Khảo sát giọt máu dày trước, làn máu mỏng sau.

- Quan sát tiêu bản ở độ phóng đại nhỏ (100 lần) trước để quét tìm giun chỉ. Âu trùng giun chỉ hiếm khi có nhiều, thường chỉ có vài con trong mỗi phết máu.

- Sau đó mới đổi sang độ phóng đại lớn để tìm KST SR và đơn bào khác.

- Trong một tiêu bản có thể gặp nhiều chủng loại, vì vậy phải xem nhiều vi trường. Đối với P.vivax, thường thấy nhiều giai đoạn phát triển, còn P. falciparum, thường chỉ thấy 1 - 2 giai đoạn phát triển.

Có thể xem phết máu với các độ phóng đại khác nhau. Tùy vào khả năng và kinh nghiệm của người đọc lam máu, việc kiểm tra phết máu thường mất 10 đến 20 phút để quan sát 100 - 300 vi trường ở độ phóng đại 1000 lần.

2.2. Đọc tiêu bản giọt dày

- Trong giọt máu dày, tế bào máu tập trung nhiều nhất ở giữa. Để tìm KST SR, tốt nhất nên đọc ở độ phóng đại 1000 lần.

- Khảo sát toàn bộ giọt máu theo hình chữ chi để xem có KST SR hay không, phải quan sát kỹ ở vùng xung quanh giọt máu vì những vùng đó thường tập trung nhiều KST SR và sáng, dễ xem hơn.

- Thời gian đọc thường từ 5 đến 10 phút (gần 100 vi trường với vật kính dầu).

- Hình thể KST SR trên tiêu bản giọt máu dày về cơ bản giống như hình thể KST SR trên tiêu bản làn máu mỏng. Tuy nhiên do phương pháp làm tiêu bản khác nhau, phương pháp nhuộm khác nhau nên hình thể KST SR trên tiêu bản giọt máu dày có khác hơn một chút, không đẹp bằng ở tiêu bản làn máu mỏng và KST SR tập trung hơn.

2.3. Đọc tiêu bản làn máu mỏng

- Khảo sát phần đuôi và hai bên rìa của làn máu để xác định rõ loại KST SR.

- KST SR thường hiện diện ở bờ hoặc ở phía cuối của phết máu do quá trình làm phết máu. Đồng thời, ta nên kiểm tra KST SR ở phần cuối phết máu, nơi hồng cầu được tách riêng ra. Ở nơi này, hình dạng và kích thước của hồng cầu bị nhiễm được thấy rõ nhất.

- Khi xem phải kết hợp 2 yếu tố: KST SR và hồng cầu bị ký sinh để xác định kết quả và loại KST

Cách đọc tiêu bàn làn máu mỏng và giọt máu dầy

3. MỘT SỐ YẾU TỐ GÂY NHẦM LẪN KHI KHẢO SÁT TIÊU BẢN SỐT RÉT

Trong tiêu bản máu nhuộm Giemsa, có nhiều thành phần trong máu, trong thuốc nhuộm, nấm, bụi,... có thể làm cho người đọc không xác định được. Nếu nghi ngờ, nên làm lại tiêu bản khác hoặc gửi đến những nơi chuyên sâu để xác định.

- Có thể nhầm cặn thuốc, mảnh hồng cầu bị vỡ, nấm, bụi, tiểu cầu nhỏ nằm riêng lẻ với thể tư dưỡng non.

- Bạch cầu đa nhân, đám tiểu cầu nằm tụ lại dễ nhầm với thể phân liệt.

- Hồng cầu nhân nhầm với thể tư dưỡng già, giao bào P.vivax.

- Bạch cầu đa nhân trung tính thoái hóa nhân dễ lầm với thể phân liệt, tư dưỡng già P.vivax.

- Bạch cầu đơn nhân, bạch cầu ái toan và lympho bào không ăn màu nhân dễ nhầm với thể giao bào P. vivax.

4. CÁCH TÍNH MẬT ĐỘ KÝ SINH TRÙNG SỐT RÉT

Mật độ KST là số lượng KST đếm được trong một vi trường hoặc một thể tích máu nhất định. Biết được mật độ nhiễm KST là rất cần thiết vì góp phần tiên lượng bệnh, đánh giá hiệu quả của điều trị. Có 2 phương pháp dùng để tính mật độ KST SR:

- Đếm số lượng KST SR trong 1 microlit (1ml) máu.

- Hệ thống dấu (+).

4.1. Đếm số KST SR trong 1μl máu

- Tổ chức Y tế thế giới đã lấy số bạch cầu = 8000/μl máu làm chuẩn.

- Đếm KST SR trong 1μl máu tức là đếm KST SR trên 8000 bạch cầu (BC) trên giọt máu dày, sau đó tính ra số lượng KST SR trong 1 μl máu.

- Để kỹ thuật đếm được chính xác, cần có các điều kiện sau:

+ Tiêu bản nhuộm đẹp.

+ Chọn vùng đếm: BC rải đều, KST SR bắt màu đẹp.

+ Nên sử dụng 2 máy đếm.

+ Nên đếm 2 - 3 lần để lấy số trung bình.

- Nếu sau khi đếm được 200 BC, số KST SR đếm được = 10, thì ngừng đếm và tính số lượng KST SR /200 BC.

- Nếu sau khi đếm được 200 BC, số KST SR đếm được = 10 thì tiếp tục đếm KST SR cho đủ 500 BC và tính số lượng KST SR /500 BC.

Công thức tính:

- Số KST SR đếm được trên 200 BC = N.

- BC/μl máu = 8000

4.2. Tính mật độ KST SR theo hệ thống dấu cộng

Đánh giá mật độ nhiễm bằng dấu cộng (+) là một cách đếm KST SR trên giọt dày đơn giản hơn nhưng không chính xác bằng cách đếm KST SR/l máu.

Đếm KST SR trên tiêu bản giọt máu dày:

5. CÁCH TRẢ LỜI KẾT QUẢ XÉT NGHIỆM TÌM KÝ SINH TRÙNG SỐT RÉT

- Nếu tìm thấy KST SR thì ghi kết quả theo thứ tự như sau:

Tên loài KST SR:

Các thể đã gặp:

Mật độ nhiễm:

– Nếu tìm không thấy KST thì ghi: Tìm không thấy KST SR, hay ghi KST SR âm tính.

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ

1. Anh (chị) chú ý đến những yếu tố nào khi sử dụng kính hiển vi để quan sát tiêu bản máu nhuộm?

2. Cho biết trình tự khảo sát tiêu bản máu nhuộm.

3. Tại sao phải xem giọt máu dày trước rồi mới xem giọt máu mỏng?

4. Anh (chị) cho biết những vật gì có thể gây nhầm lẫn KST SR với trên tiêu bản máu nhuộm?

5. Theo anh (chị), việc đếm KST SR trong tiêu bản máu có cần thiết cho chẩn đoán bệnh sốt rét? Tại sao?

6. Có mấy cách đếm KST SR? Cách nào thường được dùng nhất?

7. Anh (chị) ghi những nội dung nào vào phiếu trả lời kết quả? Tại sao cần phải ghi đầy đủ những nội dung kể trên?

EBOOK GIÁO TRÌNH KÝ SINH TRÙNG THỰC HÀNH

CÁCH SỬ DỤNG VÀ BẢO QUẢN KÍNH HIỂN VI
CÁCH CHUẨN ĐỘ KÍNH HIỂN VI
THU THẬP VÀ BẢO QUẢN PHÂN ĐỂ XÉT NGHIỆM TÌM KÝ SINH TRÙNG
KỸ THUẬT XÉT NGHIỆM PHÂN TÌM KÝ SINH TRÙNG
KỸ THUẬT TẬP TRUNG KÝ SINH TRÙNG TRONG PHÂN
CÁC KỸ THUẬT CHUYÊN BIỆT ĐỂ PHÁT HIỆN KÝ SINH TRÙNG ĐƯỜNG RUỘT
CẤY PHÂN
CÁC KỸ THUẬT NHUỘM MẪU PHÂN
ƯỚC LƯỢNG SỐ GIUN BẰNG CÁCH ĐẾM TRỨNG
KỸ THUẬT TÌM MỠ TRONG PHÂN
KỸ THUẬT TÌM MÁU TRONG PHÂN
KỸ THUẬT LÀM LÀN MÁU MỎNG VÀ GIỌT MÁU DÀY
KỸ THUẬT NHUỘM MÁU TÌM KÝ SINH TRÙNG SỐT RÉT
KỸ THUẬT KHẢO SÁT TIÊU BẢN MÁU
KỸ THUẬT XÉT NGHIỆM TÌM GIUN CHỈ TRONG MÁU
PHƯƠNG PHÁP CHẨN ĐOÁN BẰNG KỸ THUẬT MIỄN DỊCH HỌC
PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRA TIẾT TÚC
KỸ THUẬT BẢO QUẢN VÀ CHUYÊN CHỞ TIẾT TÚC
PHƯƠNG PHÁP LÀM TIÊU BẢN TIẾT TÚC
KỸ THUẬT MỔ MUỖI
ĐẠI CƯƠNG XÉT NGHIỆM VI NẤM
KỸ THUẬT XÉT NGHIỆM CƠ BẢN TÌM NẤM
KỸ THUẬT CẤY NẤM
HÌNH THỂ ẤU TRÙNG VÀ GIUN TRƯỞNG THÀNH
NHẬN DẠNG CÁC LOẠI SÁN LÁ
NHẬN DẠNG CÁC LOẠI SÁN DẢI (SÁN DÂY)
HÌNH THỂ TRỨNG GIUN, SÁN THƯỜNG GẶP
ĐƠN BÀO ĐƯỜNG RUỘT
NHỮNG VẬT THỂ CÓ THỂ TÌM THẤY TRONG PHÂN
HÌNH THỂ KÝ SINH TRÙNG SỐT RÉT Ở NGƯỜI
HÌNH THỂ TIẾT TÚC Y HỌC
CHẨN ĐOÁN VI NẤM NGOÀI DA
CHẨN ĐOÁN VI NẤM NGOẠI BIÊN
CHẨN ĐOÁN VI NẤM CANDIDA
CHẨN ĐOÁN VI NẤM ASPERGILLUS
CHẨN ĐOÁN VI NẤM CRYPTOCOCCUS
VI NẤM HOẠI SINH
CÁC HÓA CHẤT THƯỜNG DÙNG TRONG XÉT NGHIỆM KÍ SINH TRÙNG ĐƯỜNG RUỘT
HÓA CHẤT – THUỐC NHUỘM – MÔI TRƯỜNG TRONG XÉT NGHIỆM NẤM

KEYWORD : Phác Đồ Chữa Bệnh, Bệnh Viện Bạch Mai, Từ Dũ , 115, Bình Dân, Chấn thương chỉnh hình, Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Nhân Dân Gia Định, Hoàn Mỹ, Viện Pasteur, Nhi Đồng Ung bướu, Quân Đội 103, 108,Phụ Sản Trung Ương, Bộ Y Tế,Phòng Khám, Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Hồ Chí Minh, Sài Gòn, Đà Nẵng, Huế, Vinh, Đồng Nai, Bình Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hiệu Quả Cao, Chữa Tốt, Khỏi Bệnh, Là Gì, Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Ăn Uống, Cách Chữa, Bài Thuốc
Thông Tin Trên Web Là Tài Liệu Lưu Hành Nội Bộ Cho Các Bạn Sinh Viên - Y, Bác Sĩ Tham Khảo : Liên Hệ : Maikhanhdu@gmail.com