CHẨN ĐOÁN VI NẤM CANDIDA

1. MẦM BỆNH

Có 8 đến 9 loại Candida có khả năng gây bệnh nhưng trên 95% trường hợp là do Candida albicans.

2. BỆNH PHẨM

- Rất đa dạng, tùy theo dạng bệnh mà ta có những bệnh phẩm khác nhau: mảng trắng trong miệng, đàm, da, móng, dịch âm đạo, nước tiểu, phân, máu, sinh thiết các cơ quan.

- Bệnh phẩm lấy xong phải gửi đến phòng xét nghiệm ngay trong vòng 24 giờ.

3. KHẢO SÁT TRỰC TIẾP

- Dịch âm đạo, mảng trắng trong miệng, đàm, cặn lắng nước tiểu,... khảo sát với NaCl 0,85% hoặc phết lên lam nhuộm Gram.

- Da, móng, sinh thiết khảo sát với KOH 20%.

- Các mẫu sinh thiết: sau khi lấy được bỏ vào dung dịch cố định, xử lý theo phương pháp mô học rồi đem nhuộm Hematoxyline và Eosin (HE) hoặc nhuộm Periodic Acid Schiff (PAS).

- Khi khảo sát các loại bệnh phẩm dưới kính hiển vi thấy nhiều tế bào hạt men và sợi tơ nấm giả.

4. CẤY NẤM

- Các loại bệnh phẩm cấy vào môi trường Sabouraud + Chloramphecol ủ ở 25OC.

- Mẫu máu: cấy vào môi trường BHI ủ 37oC trong 10 ngày. Sau đó cấy chuyển sang Sabouraud + Chloramphenicol. Khuẩn lạc nấm Candida sp có màu trắng nhão.

4.1. Định danh Candida albicans

a) Thử nghiệm sinh ống mầm (Serum test)

Trong một ống nghiệm có chứa sẵn 0,5 - 1ml huyết thanh người hay thỏ, hòa tan một ít khuẩn lạc nấm hoặc bệnh phẩm vào huyết thanh, ủ ở 37oC trong 4 giờ. Lấy một giọt huyết thanh nhỏ lên lam kính, khảo sát dưới kính hiển vi.

- Nếu thấy có ống mầm: Candida albicans.

- Nếu thấy không có ống mầm: đó là các loại Candida khác.

b) Thử nghiệm tìm bào tử bao dày (Chlamydospore)

Cấy vi nấm lên thạch bột bắp, thạch khoai tây - cà rốt - mật theo kỹ thuật Dalmau.

- Quy trình kỹ thuật:

+ Dùng kim cấy lấy nấm từ môi trường Sabouraud.

+ Vạch sâu vào trong thạch hai đường song song, dài 1,5cm.

+ Đốt kim cấy rồi vạch đường zic-zac lên mặt thạch.

+ Đậy lá kính lên đường cấy.

+ Ủ ở nhiệt độ phòng 48 - 96 giờ, khảo sát kính hiển vi.

- Kết quả:

+ Nếu thấy tế bào men, sợi tơ nấm giả, bào tử bao dày: Candida albicans.

+ Nếu thấy tế bào men và sợi tơ nấm giả: đó là Candida sp khác.

+ Nếu thấy tế bào men: không phải Candida sp mà là một loại nấm men khác.

4.2. Định tên các loại Candida sp khác

a) Cấy lên môi trường Sabouraud lỏng

- Hòa tan một ít nấm vào ống Sabouraud lỏng.

- Ủ ở nhiệt độ phòng từ 1-3 ngày.

- Nếu thấy nấm mọc thành lớp váng trên mặt môi trường, đó là Candida krusei hoặc Candida tropicalis.

- Nếu nấm mọc thành căn ở đáy ống nghiệm, đó là các loại Candida khác.

b) Thử nghiệm lên men đường

- Dùng 4 ống nghiệm có pepton lỏng, chất chỉ thị màu tím Bromocresol purple (BCP), ống Durham.

- Cho vào mỗi ống một loại đường: Glucose, maltose, saccharose, lactose.

- Cấy nấm vào 4 ống nghiệm nói trên.

- Đổ thêm hỗn hợp dầu parafin-vaselin lên trên để tạo điều kiện kỵ khí.

- Ủ ở 370C trong 10 ngày.

- Khi lên men, nấm sẽ biến đường thành acid và hơi. Acid làm màu tím của BCP chuyển sang màu vàng. Hơi nếu được sinh ra sẽ bay lên làm hạ mực nước trong ống Durham.

c) Thử nghiệm đồng hóa đường

- Cấy nấm vào môi trường đồng hóa.

- Khi môi trường đông thì đặt lên mặt thạch các đĩa giấy có tẩm đường glucose, maltose, saccharose, lactose, galactose, raffinose.

- Ủ ở nhiệt độ phòng trong 2 ngày.

- Đồng hóa loại đường nào, nấm sẽ mọc quanh đĩa đường đó.

d) Thử nghiệm đồng hóa Nitrate

Quy trình cũng giống như đồng hóa đường. Chỉ khác là khi môi trường đông thì đặt lên mặt thạch đĩa KNO3.

Bảng tóm tắt các đặc điểm để định danh một số loại Candida sp. thường gặp

5. Ý NGHĨA VIỆC TÌM THẤY CANDIDA TRONG BỆNH PHẨM

- Nếu bệnh phẩm có tính tạp nhiễm như niêm mạc miệng, dịch âm đạo, đàm, phân: chỉ có ý nghĩa bệnh khi khảo sát trực tiếp thấy nhiều sợi tơ nấm giả và tế bào men. Đối với các loại bệnh phẩm này khảo sát trực tiếp quan trọng hơn cấy.

- Nếu bệnh phẩm là máu, dịch não tủy, tủy xương, mủ từ ổ áp xe,... khảo sát trực tiếp hay cấy tìm thấy Candida đều có ý nghĩa chẩn đoán.

Candida sp trong bệnh phẩm.

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ

1. Mô tả hình ảnh hiển vi của vi nấm Candida sp. trong bệnh phẩm khi soi tươi, nhuộm Gram.

2. Mô tả kỹ thuật tìm bào tử bao dày.

3. Trình bày quy trình định danh vi nấm Candida albicans.

4. Nêu ý nghĩa của việc tìm thấy vi nấm Candida sp. trong mẫu đàm, dịch não tủy.

EBOOK GIÁO TRÌNH KÝ SINH TRÙNG THỰC HÀNH

CÁCH SỬ DỤNG VÀ BẢO QUẢN KÍNH HIỂN VI
CÁCH CHUẨN ĐỘ KÍNH HIỂN VI
THU THẬP VÀ BẢO QUẢN PHÂN ĐỂ XÉT NGHIỆM TÌM KÝ SINH TRÙNG
KỸ THUẬT XÉT NGHIỆM PHÂN TÌM KÝ SINH TRÙNG
KỸ THUẬT TẬP TRUNG KÝ SINH TRÙNG TRONG PHÂN
CÁC KỸ THUẬT CHUYÊN BIỆT ĐỂ PHÁT HIỆN KÝ SINH TRÙNG ĐƯỜNG RUỘT
CẤY PHÂN
CÁC KỸ THUẬT NHUỘM MẪU PHÂN
ƯỚC LƯỢNG SỐ GIUN BẰNG CÁCH ĐẾM TRỨNG
KỸ THUẬT TÌM MỠ TRONG PHÂN
KỸ THUẬT TÌM MÁU TRONG PHÂN
KỸ THUẬT LÀM LÀN MÁU MỎNG VÀ GIỌT MÁU DÀY
KỸ THUẬT NHUỘM MÁU TÌM KÝ SINH TRÙNG SỐT RÉT
KỸ THUẬT KHẢO SÁT TIÊU BẢN MÁU
KỸ THUẬT XÉT NGHIỆM TÌM GIUN CHỈ TRONG MÁU
PHƯƠNG PHÁP CHẨN ĐOÁN BẰNG KỸ THUẬT MIỄN DỊCH HỌC
PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRA TIẾT TÚC
KỸ THUẬT BẢO QUẢN VÀ CHUYÊN CHỞ TIẾT TÚC
PHƯƠNG PHÁP LÀM TIÊU BẢN TIẾT TÚC
KỸ THUẬT MỔ MUỖI
ĐẠI CƯƠNG XÉT NGHIỆM VI NẤM
KỸ THUẬT XÉT NGHIỆM CƠ BẢN TÌM NẤM
KỸ THUẬT CẤY NẤM
HÌNH THỂ ẤU TRÙNG VÀ GIUN TRƯỞNG THÀNH
NHẬN DẠNG CÁC LOẠI SÁN LÁ
NHẬN DẠNG CÁC LOẠI SÁN DẢI (SÁN DÂY)
HÌNH THỂ TRỨNG GIUN, SÁN THƯỜNG GẶP
ĐƠN BÀO ĐƯỜNG RUỘT
NHỮNG VẬT THỂ CÓ THỂ TÌM THẤY TRONG PHÂN
HÌNH THỂ KÝ SINH TRÙNG SỐT RÉT Ở NGƯỜI
HÌNH THỂ TIẾT TÚC Y HỌC
CHẨN ĐOÁN VI NẤM NGOÀI DA
CHẨN ĐOÁN VI NẤM NGOẠI BIÊN
CHẨN ĐOÁN VI NẤM CANDIDA
CHẨN ĐOÁN VI NẤM ASPERGILLUS
CHẨN ĐOÁN VI NẤM CRYPTOCOCCUS
VI NẤM HOẠI SINH
CÁC HÓA CHẤT THƯỜNG DÙNG TRONG XÉT NGHIỆM KÍ SINH TRÙNG ĐƯỜNG RUỘT
HÓA CHẤT – THUỐC NHUỘM – MÔI TRƯỜNG TRONG XÉT NGHIỆM NẤM

KEYWORD : Phác Đồ Chữa Bệnh, Bệnh Viện Bạch Mai, Từ Dũ , 115, Bình Dân, Chấn thương chỉnh hình, Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Nhân Dân Gia Định, Hoàn Mỹ, Viện Pasteur, Nhi Đồng Ung bướu, Quân Đội 103, 108,Phụ Sản Trung Ương, Bộ Y Tế,Phòng Khám, Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Hồ Chí Minh, Sài Gòn, Đà Nẵng, Huế, Vinh, Đồng Nai, Bình Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hiệu Quả Cao, Chữa Tốt, Khỏi Bệnh, Là Gì, Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Ăn Uống, Cách Chữa, Bài Thuốc
Thông Tin Trên Web Là Tài Liệu Lưu Hành Nội Bộ Cho Các Bạn Sinh Viên - Y, Bác Sĩ Tham Khảo : Liên Hệ : Maikhanhdu@gmail.com