ĐIỀU TRỊ GIÃN PHẾ QUẢN TRẺ EM


PGS. Đặng Phương Kiệt

Giãn phế quản là tổn thương vừa giãn vừa nhiễm khuẩn mạn tính phế quản, liên quan tới một hoặc nhiều thùy phổi, phần lớn là thùy dưới, có thể xuất hiện sớm ở tuổi thiếu nhi:

CHẨN ĐOÁN GIÃN PHẾ QUẢN TRẺ EM

Triệu chứng lâm sàng rất thay đổi
• Ho và khạc đờm mạn tính (thường khạc đờm nhiều về sáng), đờm trắng hoặc xám, thường có mùi hôi thối và có mủ (ở trẻ em).
• Tiền sử nhiễm khuẩn tái phát đường hô hấp dưới, khó thở gắng sức rồi tâm phế mạn tuần tiến (khum các móng, tím môi và đầu chi, gan to, nhịp tim nhanh, w.).
• Có khi chỉ có triệu chứng khạc ra máu tái phát nhiều đợt.
• Có thể kèm viêm xoang, chảy mũi, nhức đầu hoặc có tiên sử nhiễm khuẩn phổi cấp (do virus hoặc ho gà, Hemophilus Influenza, tụ cầu, phế cầu hoặc lao). ít gặp hơn sau một bệnh mạn tính tái phát như bệnh xơ nang, thiếu hụt miễn dịch, hẹp phế quản, thiếu sản sụn phế quản bẩm sinh, phổi cô lập, nang phế quản.
• Dấu hiệu thực thể: sốt dai dẳng, khó thở, lồng ngực hẹp một bên, giảm thông khí, gõ đục và nghe có ran vùng phổi tổn thương.
• Thể đặc biệt: tam chứng Kartagener gồm giãn phế quản, viêm xoang, tim lệch sang phải.
Xét nghiệm
• Cấy đờm thường thấy hỗn hợp nhiều vi khuẩn, chủ yếu là tụ cầu và Hemophilus Influenza.
• Chức năng phối rối loạn, giảm lưu lượng thở ra tối đa, tăng dung dịch cặn dư, giảm giãn suất phổi.
Hình ảnh X quang
• Chụp phổi: từ chỗ phế huyết quản tăng đậm đến mức những thay đổi thành nang hoặc xẹp hoàn toàn một hay nhiều thùy phổi.
• Chụp phế quản (có cản quang) có ý nghĩa quyết định chẩn đoán, thường có hình ảnh:
Giãn hình trụ, phế quản giãn nhưng đều đặn, ranh giới nhẵn, có khả năng hồi phục.
Giãn tĩnh mạch (varicose): phế quản giãn không đều và hẹp.
Giãn thành túi, phế quản giãn rộng, tăng đường kính ở ngoại vi trông như những túi bịt lớn, không thể hồi phục, tiên lượng xấu.
Chú ý:
Chụp phế quản có cảm quang ở trẻ em khá nguy hiểm, cần thận trọng và chỉ nên tiến hành khi một giải pháp ngoại khoa được nghiên cứu nghiêm túc với một tổn thương khu trú rõ rệt và thường chỉ đặt ra sau khi điều trị nội khoa tối đa, ít nhất 3-6 tháng.
Chụp động mạch phế quản (kiểu Seldinger) được chỉ định trong trường hợp khạc ra máu có thể phát hiện sớm giãn phế quản, đồng thời có thể điều trị bằng cách gây tắc động mạch phế quản.

ĐIỀU TRỊ GIÃN PHẾ QUẢN TRẺ EM

• Tìm nguyên nhân cơ bản.
• Cấy đờm, thăm dò hệ miễn dịch, thử nghiệm mồ hôi, Mantoux, chụp xoang, soi phế quản, vv.
• Liệu pháp kháng sinh đặc hiệu ít nhất 2-4 tuần.
• Trị liệu vật lí: khi dùng thuốc giãn phế quản sau đó dẫn lưu bằng tư thế và vỗ rung lồng ngực nơi có thùy phổi tổn thương. Nếu đáp ứng tốt với khí dung giãn phế quản thì nên cho Theophilin uống hàng ngày. Có thể hút dịch phế quản trước khi giải phẫu.
• Điều trị tích cực viêm xoang nếu có.
• Phẫu thuật: cắt bỏ một hoặc nhiều thùy phổi, thậm chí cả một bên phổi, chỉ thực hiện sau điều trị nội khoa kéo dài (9-12 tháng) không đỡ và với điều kiện phần phổi còn lại đảm bảo hoàn toàn bình thường.

KEYWORD : Phác Đồ Chữa Bệnh, Bệnh Viện Bạch Mai, Từ Dũ , 115, Bình Dân, Chấn thương chỉnh hình, Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Nhân Dân Gia Định, Hoàn Mỹ, Viện Pasteur, Nhi Đồng Ung bướu, Quân Đội 103, 108,Phụ Sản Trung Ương, Bộ Y Tế,Phòng Khám, Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Hồ Chí Minh, Sài Gòn, Đà Nẵng, Huế, Vinh, Đồng Nai, Bình Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hiệu Quả Cao, Chữa Tốt, Khỏi Bệnh, Là Gì, Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Ăn Uống, Cách Chữa, Bài Thuốc
Thông Tin Trên Web Là Tài Liệu Lưu Hành Nội Bộ Cho Các Bạn Sinh Viên - Y, Bác Sĩ Tham Khảo : Liên Hệ : Maikhanhdu@gmail.com