ĐIỀU TRỊ BỆNH ỈA CHẢY KÉO DÀI Ở TRẺ

GS. Chu Văn Tường


Khi bệnh ỉa chảy lâu trên 2 tuần (14 ngày) gọi là ỉa chảy kéo dài. ỉa chảy kéo dài sẽ dẫn đến suy dinh dưỡng, trong nhiều trường hợp không rõ nguyên nhân.

NGUYÊN NHÂN ỈA CHẢY KÉO DÀI Ở TRẺ

Những yếu tố về phía bệnh nhi: những trẻ dưới 12 tháng, trẻ bị suy dinh dưỡng và trẻ có giảm miễn dịch tế bào (ví dụ sau sởi), có những điều kiện thuận lợi cho bệnh ỉa chảy kéo dài.
Mối liên quan với bệnh ỉa chảy cấp: thường một trẻ vừa khởi bệnh ỉa
chảy trong vài tháng trước hoặc mắc nhiều đợt ỉa chảy trong năm là những trẻ có nguy cơ mắc ỉa chảy kéo dài.
Chế độ dinh dưỡng : sai lầm trong chế độ dinh dưỡng là yếu tố thuận lợi hay gặp.
Vi khuẩn gây bệnh ỉa chảy cấp trước, sau đó gây ỉa chảy kéo dài. Có hai vi khuẩn đang được coi như gây bệnh ỉa chảy kéo dài là Shigella và E.coli dính (EAEC).
Thuốc dùng: trường hợp dùng kháng sinh quá lâu, quá liều dễ gây ỉa chảy kéo dài.

TRIỆU CHỨNG ỈA CHẢY KÉO DÀI Ở TRẺ

  • Bệnh có thể kéo dài nhiều tuần, có lúc số lần ỉa giảm, có khi lại tăng.
  • Phân có nhiều nước, phân lổn nhổn, có mũi, màu vàng hay xanh:
  • Đôi khi trẻ phải rặn khi đi ngoài.
  • Triệu chứng mất nước thường nhẹ hoặc vừa.
  • Biếng ăn, da xanh.
  • Sụt cân: cần theo dõi trọng lượng của trẻ, triệu chứng thiếu chất dinh dưỡng, thiếu protein, thiếu vitamin, nhất là vitamin A (khô mắt), vitamin Bl, B6 và các chất muối khoáng.

XÉT NGHIỆM ỈA CHẢY KÉO DÀI Ở TRẺ


-   Cấy phân, soi tươi tìm bạch cầu.
-   Tìm kí sinh trùng: kén amip, giardia, vv.
-   Tìm ổ nhiễm khuẩn trong cơ thể.
-   Viêm tai giũa, viêm phổi, nhiễm khuẩn đường tiết niệu.

ĐIỀU TRỊ ỈA CHẢY KÉO DÀI Ở TRẺ

Điều trị chủ yếu dựa vào chế độ dinh dưỡng của bệnh nhi  
-   Trước hết, sau khi nghiên cứu chế độ ăn của bệnh nhi, nếu phát hiện sai làm thì phải sửa đổi chế độ ăn cho hợp lí.
-   Không bắt kiêng khem nhiều.
-   Sữa mẹ: nếu trẻ còn bú, tiếp tục cho bú.
-   Sữa bò pha với nước cháo có tác dụng làm giảm sổ lượng lactoza và cung cấp ngũ cốc trong khẩu phần ăn.
-   Sữa đậu nành: dùng trong trường hợp điều trị bằng các loại sữa không đem lại kết quả; một số bệnh nhi đỡ khi cho dùng sữa đậu nành.
-   Thức ăn bổ sung: khi bệnh nhi đã ở lứa tuổi phải ăn các thức ăn khác ngoài sữa, cần cho ăn các thức ăn có ở địa phương, giá rẻ, muốn vậy, phải cho hỗn hợp chất dinh dưỡng có giá trị dinh dưỡng cao, lỏng, dễ ăn. Về chất lipid, nên dùng dầu thảo mộc (dầu vừng, lạc, vv.). Chất protein có thể là động vật hay thực vật.
-   Tóm lại, chế độ ăn của bệnh nhi phải bảo đảm nhu cầu dinh dưỡng. Cho ăn làm nhiều bữa để đảm bào số lượng.
-   Vì các chất vi lượng như kẽm, đồng, sắt, vitamin A, folat, vv. tham gia vào quá trình tái tạo niêm mạc ruột, nên trong điều trị phải cho các loại thức ăn, hay thuốc chứa các chất trên.
VitaminA:
Trẻ <6 tháng: 100.000 đơn vị.
Trẻ 6-12 tháng: 100.000 đơn vị, 6 tháng/lần.
Trẻ >1 tuổi: 200.000 đơn vị, 6 tháng/lần.
Vitamin B1, B6, B12
Sunfat sắt: 60mg/ngày, chia 2 lần.
Trường hợp mất nước: bù nước và điện giải (xem phần Bù nước và điện giải).
Trường hợp phân có vi khuẩn và kí sinh trùng.
Shigelia: dựa vào kháng sinh đồ.
-   Ampicilin.
-   Bactrim (Biseptol, cơtrimosazol,vv.).
E.coli gây bệnh (EPEC, EAEC): dựa vào kháng sinh đồ.
Amip: Metronidazol (Flagyl): 30mg/kg/ngày trong 5 ngày.
Trường hợp loạn khuẩn: nếu đang dùng kháng sinh, bỏ kháng sinh, cho uống Lactobacilus.

KEYWORD : Phác Đồ Chữa Bệnh, Bệnh Viện Bạch Mai, Từ Dũ , 115, Bình Dân, Chấn thương chỉnh hình, Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Nhân Dân Gia Định, Hoàn Mỹ, Viện Pasteur, Nhi Đồng Ung bướu, Quân Đội 103, 108,Phụ Sản Trung Ương, Bộ Y Tế,Phòng Khám, Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Hồ Chí Minh, Sài Gòn, Đà Nẵng, Huế, Vinh, Đồng Nai, Bình Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hiệu Quả Cao, Chữa Tốt, Khỏi Bệnh, Là Gì, Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Ăn Uống, Cách Chữa, Bài Thuốc - Bài Giảng - Giáo Án - Điện Tử
Thông Tin Trên Web Là Tài Liệu Lưu Hành Nội Bộ Cho Các Bạn Sinh Viên - Y, Bác Sĩ Tham Khảo : Liên Hệ : Maikhanhdu@gmail.com