PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ DỊ DẠNG ĐỘNG TĨNH MẠCH NÃO

I. DỊCH TỄ HỌC

Dị dạng động tĩnh mạch não (Ateriovenous Malíòrmations - AVM) là những bất thường bẩm sinh phát triển từ tuần thứ tư đến tuần thứ tám của thai kì khiến động mạch thông nối trực tiếp với tĩnh mạch không qua mạng lưới mao mạch trung gian. Vùng trung tâm của khối dị dạng gọi là búi mạch (Nidus).

Tỉ lệ mắc bịnh ngang nhau ở cà 2 giới tính. Tỉ lệ mắc bệnh ữong dân số khoảng 0,1%. AVM là nguyên nhân gây xuất huyết não không phải do chấn thưomg ở những người trẻ (< 35), và là nguyên nhân phổ biến gây ra tổn thương thần kinh thậm chí tử vong ở những người <20 tuổi. Phần lớn những thương tổn được phát hiện khoảng tuỗi 40 và 75% có biểu hiện xuất huyết trước 50 tuổi.

II. TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

Dị dạng động tĩnh mạch não (AVM), có xu hướng biểu hiện với động kinh, đau đâu, dâu thân kinh khu trú hoặc xuât huyêt. Nhức đâu là biêu hiện chiêm từ 7 đến 48% bệnh nhân.

Có 4 đến 8 % bệnh nhân có dấu thần kinh khu trú nặng dần mà không liên quan tới xuất huyết. Nguyên nhân của các dấu hiệu này gồm nhiều yếu tố bao gồm hiện tượng ăn cắp máu, tăng áp tĩnh mạch hoặc cả 2. AVM có thể gây xuất huyết ở bất ki vị trí nào trong não, tỉ lệ xuất huyết hàng năm từ 2 - 4%. Hai yếu tố nguy cơ cao xuất huyết là tiền sử xuất huyết trước đó và AVM có tĩnh mạch dẫn lưu sâu.

Những yếu tố nguy cơ xuất huyết khác bao gồm nam giới, túi phình tĩnh mạch hay tổn thương thoát mạch, những túi phình trong dị dạng hay đa túi phình, sự nuôi dưỡng của các nhánh động mạch xuyên.

III. HÌNH ẢNH HỌC

Hình ảnh chụp mạch máu não thường qui cho thấy 3 đặc điểm của dị dạng : Động mạch nuôi, búi dị dạng, và tĩnh mạch dẫn lưu. Một đặc điểm quan trọng là sự xuất hiện của dị dạng và một tĩnh mạch dẫn lưu sớm ở thì động mạch trên chụp mạch máu não. Đây là đặc điểm xác thực sự hiện diện của thông nối động tĩnh mạch.

Trên MRI, ta có thể nhìn thấy trong vừng dị dạng hình ảnh giảm tín hiệu ngoằn ngèo của độnẹ mạch nuôi, búi dị dạng, và tĩnh mạch dẫn lưu. MRI có thể cho thấỵ tín hiệu xuất huyết ở nhiều giai đoạn khác nhau. Chụp mạch máu não cần thiết cho chẩn đoán, MRI cũng can thiết cho việc lên kế hoạch trước mổ vì nó mô tả tương quan giữa dị dạng với mô não xung quanh, các vừng chức năng của não và giúp tìm ra hướng tiếp cận thương tổn phù hợp.

IV. PHÂN ĐỘ AVM

Hiện nay hệ thống phân độ dị dạng động tĩnh mạch phổ biến nhất vẫn là của Spetzler-Martin, bao gồm 3 tiêu chuẩn để đánh giá: kích thước, vị trí và tĩnh mạch dẫn lưu.

Đặc điểm

Điểm

Kích thước tổn thương

Nhỏ hơn 3cm

1

Từ 3 - 6cm

2

Trên 6cm

3

Vị trí

Vùng không chức năng

0

Vùng chức năng

1

Tình mạch dẫn lưu

Nông

0

Sâu

1

Tổng số

1-5

Tĩnh mạch dẫn lưu sâu là những tĩnh mạch dẫn lưu vào các tĩnh mạch não trong, tĩnh mạch nền hoặc tĩnh mạch tiểu não trước trung tâm.

Vùng chức năng là vùng vỏ não vận động, cảm giác, thị giác, đồi thị, dưới đồi, bao trong, thân não, cuống tiểu não, nhân tiểu não sâu.

V. ĐIỀU TRỊ

Mục đích chung của các phương pháp điều trị là loại bỏ hoàn toàn AVM. Vi phẫu thuật lấy dị dạng cũng như các phương pháp điều trị khác cần được cân nhăc sử dụng. Tăc mạch có vai trò trong một sô trường họp AVM. Đó là những trường họp AVM nhỏ, sâu, vùng não chức năng mà vi phẫu thuật không thể sử dụng như phương pháp ưu tiên đầu tiên, xạ phẫu kết họp vói tắc mạch là cách điều trị tốt cho những trường hợp này.

Các thuốc điều trị kèm theo:

• Chống động kinh: levetiracetam, carbamazepine, phenobarbital.

• Chống phù não: manitol, turosemide, dexamethasone.

Trường họp có xuất huyết não hoặc sau mổ: Carbazochrom sodium sulíonate, Tranexamic acid, cerebrolysin, citicolin

Chiến lược điều trị dị dạng động tĩnh mạch não

spetzler-Martin Grade

I-II

< 3cm

Vi phẫu thuât → Xạ trị nếu phẫu thuật có nguy cơ xuất huyết cao hơn thông thường (trừ những trường hợp mới xuất huyết hoặc có túi phình động mạch)

spetzler-Martin Grade

> 3cm

Vi phẫu thuật: có thể can thiệp nội mạch làm tắc trước mổ nếu khả năng tắc trên 75%

>II-

vùng

không

chức

năng

Không xuất huyết mới và không túi phình động mạch

Điều trị bảo tồn: Theo dõi sự phát triển túi phình động mạch

Xuất huyết hoặc có túi phình động mạch

Vi phẫu thuật: can thiệp nội mạch làm tắc trước mổ những nhánh nuôi chính

>II-

Vùng

chức

năng

Grade III

Không xuất huyết mới và không túi phình động mạch

Xạ trị

Có xuất huyết mói hoặc có túi phình động mạch

Vi phẫu thuật trong trường hợp búi mạch (nidus) không lan tỏa và không được nuôi bởi động mạch đậu vân

Xạ trị nếu búi mạch (nidus) lan tỏa và được nuôi bời động mạch đậu vân

Grade IV-V

Không xuất huyết mới và không túi phình động mạch

Điều trị bảo tồn Theo dõi sự phát triển túi phình động mạch

Có xuất huyết mới hoặc có túi phình động mạch

Có thể điều trị nếu BN có nguy cơ cao

VI. TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bệnh Viện Chợ Rầy, Phác đồ điều trị 2013 , phần ngoại khoa, Nhà xuất bản y học.

2. H. Richaerd Winn, Youmans Neurosurgical Surgery, Vol. 4, Sixth edition Elsevier

100 PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BỆNH NGOẠI KHOA - BV GIA ĐỊNH

BỆNH CÒN ỐNG ĐỘNG MẠCH
CHÈN ÉP KHOANG CẤP TÍNH
CHÈN ÉP THẦN KINH TRỤ
CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ GÃY THÂN XƯƠNG CÁNH TAY
GÃY HAI MẮT CÁ CẲNG CHÂN
GÃY LIÊN LỒI CẦU XƯƠNG CÁNH TAY
GÃY THÂN XƯƠNG CẲNG CHÂN
GÃY TRÊN HAI LỒI CẦU CÁNH TAY
GÃY XƯƠNG BÁNH CHÈ
HƯỚNG DẪN XỬ TRÍ UNG THƯ HẠCH DẠNG KHÔNG HOGDKIN
HƯỚNG DẪN ĐIỀU TRỊ GẪY XƯƠNG VÙNG CẲNG TAY
HƯỚNG DẪN ĐIỀU TRỊ UNG THƯ TUYẾN TIỀN LIỆT
NỐI LẠI CHI ĐỨT LÌA
PHÁC ĐỒ CHẨN ĐOÁN VÀ XỬ TRÍ UNG THƯ TINH HOÀN
PHÁC ĐỒ CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ DƯƠNG VẬT
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ ABCESS NÃO
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BIỂU MÔ TUYẾN ĐẠI TRÀNG
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BÓC TÁCH ĐỘNG MẠCH CHỦ
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BỆNH EBSTEIN
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BỆNH LÝ VAN BA LÁ
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BỆNH LÝ VAN CHỦ
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BỆNH LÝ VAN HAI LÁ
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BỆNH MẠCH VÀNH
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BỆNH THÔNG LIÊN NHĨ
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BỆNH THÔNG LIÊN THẤT
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BỆNH TRĨ
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BỆNH TĂNG ÁP PHỔI TRONG BỆNH LÝ TIM VÀ TĂNG ÁP PHỔI NGUYÊN PHÁT
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ CAVERNOMA
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ CHUYỂN VỊ ĐẠI ĐỘNG MẠCH
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ CHẤN THƯƠNG - VẾT THƯƠNG THẬN
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ CHẤN THƯƠNG CỘT SỐNG NGỰC - THẮT LƯNG
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ CHẤN THƯƠNG CỘT SỐNG VÀ TỦY SỐNG CỔ
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ CHẤN THƯƠNG SỌ NÃO
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ CO GIẬT NỬA MẶT
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ CỬA SỔ PHẾ CHỦ
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ DỊ DẠNG ĐỘNG TĨNH MẠCH NÃO
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ GIÁN ĐOẠN QUAI ĐỘNG MẠCH CHỦ
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ GÃY KHUNG CHẬU
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ GÃY THÂN XƯƠNG ĐÙI
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ GÃY XƯƠNG BẢ VAI
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ GÃY XƯƠNG VÙNG MÂM CHÀY
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ GÃY XƯƠNG ĐÒN NGƯỜI LỚN
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ GÃY ĐẦU TRÊN XƯƠNG CÁNH TAY
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ HẸP EO ĐỘNG MẠCH CHỦ
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ HẸP ỐNG SỐNG THẮT LƯNG
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ HỘI CHỨNG ỐNG CỔ TAY
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ KÊNH NHĨ THẤT
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ NGOẠI BỆNH MẠCH VÀNH
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ NGOẠI KHOA VIÊM NỘI TÂM MẠC NHIỄM TRÙNG
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ RÁCH CHÓP XOAY
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ SỎI MẬT
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ SỎI THẬN
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM CỘT SỐNG CỔ - NGỰC - LƯNG
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ THÂN CHUNG ĐỘNG MẠCH
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ THẤT ĐỘC NHẤT
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ TRÀN DỊCH MÀNG TIM ÁC TÍNH
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ TRÀN DỊCH NÃO THẤT
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ TRÀN KHÍ MÀNG PHỔI TỰ PHÁT
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ TRƯỢT CỘT SỐNG THẮT LƯNG
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ TĂNG SINH LÀNH TÍNH TUYẾN TIỀN LIỆT
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ TẮC ĐỘNG MẠCH CHI CẤP TÍNH
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ TỔN THƯƠNG DÂY CHẰNG VÙNG GỐI
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ TỨ CHỨNG FALLOT
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ U CỘT SỐNG, TUỶ SỐNG
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ U DÂY THẦN KINH VIII
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ U MÀNG NÃO
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ U NHẦY
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ U SAO BÀO
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ U TUYẾN YÊN
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ BIỂU MÔ TUYỂN DẠ DÀY
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ BÀNG QUANG
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ DẠ dÀy
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ PHỔI
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ ĐẠI TRỰC TRÀNG
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ VIÊM RUỘT THỪA
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ VẾT THƯƠNG VÀ GÃY XƯƠNG Ở CỔ TAY, BÀN TAY
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ VỠ VẬT HANG
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ XUẤT HUYẾT DƯỚI NHỆN TỰ PHÁT DO VỠ TÚI PHÌNH MẠCH MÁU NÃO
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ ĐAU DÂY V - 5
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ ĐAU LƯNG Ở NHỮNG BỆNH NHÂN XẸP ĐỐT SỐNG BẰNG PHẪU THUẬT TẠO HÌNH THÂN SỐNG
TIÊM PHONG BẾ THẦN KINH CHẨN ĐOÁN NGUYÊN NHÂN BỆNH LÝ ĐAU LƯNG DƯỚI
ĐIỀU TRỊ THUYÊN TẮC PHỔI
ĐIỀU TRỊ TỔN THƯƠNG THẦN KINH VÙNG CHI DƯỚI
ĐIỀU TRỊ VIÊM THÂN SỐNG ĐĨA ĐỆM

KEYWORD : Phác Đồ Chữa Bệnh, Bệnh Viện Bạch Mai, Từ Dũ , 115, Bình Dân, Chấn thương chỉnh hình, Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Nhân Dân Gia Định, Hoàn Mỹ, Viện Pasteur, Nhi Đồng Ung bướu, Quân Đội 103, 108,Phụ Sản Trung Ương, Bộ Y Tế,Phòng Khám, Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Hồ Chí Minh, Sài Gòn, Đà Nẵng, Huế, Vinh, Đồng Nai, Bình Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hiệu Quả Cao, Chữa Tốt, Khỏi Bệnh, Là Gì, Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Ăn Uống, Cách Chữa, Bài Thuốc
Thông Tin Trên Web Là Tài Liệu Lưu Hành Nội Bộ Cho Các Bạn Sinh Viên - Y, Bác Sĩ Tham Khảo : Liên Hệ : Maikhanhdu@gmail.com