HỘI CHỨNG QUÁ KÍCH BUỒNG TRỨNG

I. Mở đầu

Quá kích buồng trứng (OHH: Ovarian Hyperstimulation Syndrome) là hội chứng có thể gặp trong quá trình sử dụng thuốc kích thích buồng trứng (KTBT) điều trị hiếm muộn với biểu hiện tăng tính thấm thành mạch, tràn dịch đa màng, giảm nồng độ albumin máu và giảm thể tích tuần hoàn.

II. Phân loại độ nặng quá kích buồng trứng

TC

Nhẹ

Vừa

Nặng

Rất nặng

Lâm sàng

Căng bụng

Đau bụng nhẹ

Đau bụng mức độ trung bình

Căng bụng nhìêu Buồn nôn, nôn

Tiêu chảy Dấu hiệu dịch ổ bụng trên siêu âm

Rối loạn chức năng gan, phù toàn thân Căng bụng rất nhiều Khó thở, thở nhanh (>20l/phút)

Đau bụng vùng thấp Hạ huyết áp Thiểu niệu Tràn dịch màng phổi Dấu hiệu dịch ổ bụng trên lâm sàng

Có thể gây nguy hiểm đến tính mạng

Dịch ổ bụng, dịch màng phổi rất nhiều Tràn dịch màng tim Suy thận

Thuyên tắc mạch (có thể mạch não)

Hội chứng suy hô hấp cấp (ARDS)

Thiếu niệu hoặc vô hiệu Thiếu oxy máu

SÂ kích thước BTTB

< 5 cm

5 - 12 cm

. 12 cm

HET

<41%

41% - < 45%

45%- <55%

>55%

Bạch cầu

10.000 -15.000/mm3

15.000 - 25.000/mm3

>25.000/mm3

Xét

nghiệm

khác

Creatinime 1- 1,5 mg/dl Thanh thải creatinine > 50ml/phút (nếu có)

Hạ Natri máu Tăng Kali máu

Creatinime >1,5 mg/dl Thanh thải Creatinime < 50 ml/ phút

• kích thích buồng trứng có thể không tương ứng với độ nặng của QKBT khi làm TTON vì có chọc hút trứng.

III. Điều trị quá kích buồng trứng

Nguyên tắc điều trị: điều trị nội khoa chủ yếu (bù dịch điện giải và giải áp sớm), hạn chế các can thiệp ngoại khoa. Chỉ can thiệp ngoại khoa khi buồng trứng vỡ, xuất huyết nội buồng trứng bị xoắn. Dự phòng QKBT là quan trọng. Theo dõi điều trị tùy theo mức độ nhẹ nặng của hội chứng QKBT.

1. QKBT nhẹ và vừa:có thể theo dõi điều trị ngoại trú

• Nghỉ ngơi, hạn chế hoạt động.

• Uống nhiều nước.

• Ăn thực phẩm có nhiều chất đạm, ăn mặn.

• Theo dõi: Đo vòng bụng, cân nặng mỗi ngày, theo dõi lượng nước tiểu mỗi ngày. Tái khám ngay khi có dấu hiệu chuyển nặng:

• Nôn nhiều, không uống được, tiêu chảy.

• Khó thở.

• Cân nặng và vòng bụng tiếp tục tăng nhanh.

• Tiểu ít đi (dưới 500ml nước tiểu/ 24h)

• nếu có dịch ổ bụng lượng vừa, tổng trạng mệt, tiên lượng tình trạng có thể nặng thêm: chọc dịch sớm qua đường âm đạo, triệu chứng có thể cải thiện rõ rệt sau khi rút dịch (có thể lặp lại khi cần). Bồi hoàn sớm đạm, điện giải và kháng sinh dự phòng sau khi rut dịch.

2. Quá kích buồng trứng nặng: nhập viện điều trị

(QKBT nặng và rất nặng điều trị tại hồi sức).

a. Chế độ sinh hoạt

- Nghĩ ngơi tuyệt đối.

b. Điều trị quá kích buồng trứng

- Tăng áp lực keo nội mạch: có thể dùng Albumin 25% 50ml - 100ml/ngày.

- Cân bằng nước điện giải:

o Natri chlorua 0,9% (500ml-1000ml/ngày).

o Glucose 5% (500ml-1000ml/ngày).

o Hạn chế sử dụng Lactate Ringer vì QKBT có sãn tình trạng tăng Kali máu.

- Có thể chọc dò dẫn lưu ổ bụng giải áp khi có các triệu chứng sau:

o Bụng quá căng

o Khó thở.

o Thiểu niệu.

o Ăn uống kem, suy kiệt do bụng căng.

- Trong trường hợp nặng, khó thở, tràn dịch màng phổi, màng tim: chọc dò, dẫn lưu màng phổi, màng tim để điều trị triệu chứng.

o Màng phổi: khi có tràn dịch màng phổi nặng gây khó thở do chèn ép nhu mô phổi, giảm chức năng hô hấp, SpO2 < 90%.

o Màng tim: khi có tràn dịch màng tim làm suy giảm chức năng co bóp của tim.

- Trường hợp QKBT nặng nguy cơ suy thận: cân nhắc dùng Dopamin liều thấp (0,18mg/kg/h).

- Nếu tính trạng QKBT diễn tiến ngày càng nặng thêm, không đáp ứng với các biện pháp điều trị, suy đa cơ quan đe dọa tính mạng bệnh nhân: cân nhắc chấm dứt thai kỳ.

c. Chế độ theo dõi

- Cân nặng, vòng bụng mỗi 24 giờ. Lưu ý xem lại tình trạng bệnh khi cân nặng tăng >1kg/ngày.

- Lượng dịch vào, ra cơ thể mỗi 12 giờ. Theo dõi lượng nước tiểu, điều chỉnh sao cho lượng nước tiểu thu được mỗi ngày phải nhiều hơn tổng lượng nước cho vào cơ thể.

- Dấu sinh tồn/6 giờ.

- Công thức máu, Hct, Ion đồ, Albumin máu mỗi 24 giờ.

- Chức năng gan, thận, chức năng đông máu mỗi 2 ngày.

IV. Dự phòng quá kích buồng trứng

1. Đối tượng nguy cơ

Chú ý theo dõi những bệnh nhân thuốc nhóm nguy cơ cao trong quá trình KTBT để có hướng dự phòng và điều trị kịp thời:

- Tuổi dưới 35.

- Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).

- Sử dụng FSH trong KTBT.

- Tiền căn QKBT.

- Nồng độ Estradiol trong máu > 6000pg/ml trước tiêm hCG.

- Nồng độ Estradiol tăng nhanh trong quá trình KTBT.

- Có nhiều nang (>15 nang) có kích thước trung bình và nhỏ (12-14mm) ở 2 buồng trứng.

2. Dự phòng quá kích buồng trứng

- Dự phòng cấp I (ở những đối tượng nguy cơ trước khi KTBT)

o Sử dụng phác đồ thích hợp với liều thuốc thích hợp đối với cơ thể từng bệnh nhân.

o Sử dụng phác đồ Antagonist.

o Không sử dụng hCG trong hỗ trợ giai đoạn hoàng thể.

o Nuôi trứng non trong ống nghiệm.

- Dự phòng cấp II (ở những đối tượng đáp ứng quá mức buống trứng khi KTBT)

o Giảm liều hCG gây phóng noãn.

o Không tiêm hCG, thay kích thích rụng trứng bằng GnRH đồng vận. (Diphereline 0,1 mgx2 ống tiêm dưới da) 36 giờ trước khi chọc hút trứng. o Hủy chu kỳ.

o Không chuyển phôi, trữ phôi toàn bộ.

PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BỆNH NGOẠI KHOA - BV NGUYỄN CHI PHƯƠNG TP.HCM

AP-XE QUANH AMIĐAN
BĂNG HUYẾT SAU SANH
BỆNH TRĨ
CHUYỂN DẠ SINH NON
CHẢY MÁU MŨI
CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ THAI NGOÀI TỬ CUNG
CÁC PHÁC ĐỒ KÍCH THÍCH BUỒNG TRỨNG
HOẠI TỬ CHỎM XƯƠNG ĐÙI
HỘI CHỨNG QUÁ KÍCH BUỒNG TRỨNG
MÁU TỤ DƯỚI MÀNG CỨNG CẤP TÍNH
MÁU TỤ NGOÀI MÀNG CỨNG CẤP TÍNH
NHAU BONG NON
PHÁC ĐỒ GÂY TÊ NGOÀI MÀNG CỨNG ĐỂ GIẢM ĐAU TRONG CHUYỂN DẠ
PHÁC ĐỒ GÂY TÊ TỦY SỐNG LIỀU THẤP ĐỂ GIẢM ĐAU TRONG CHUYỂN DẠ
PHÁC ĐỒ SỬ DỤNG KHÁNG SINH TRONG PHẪU THỦ THUẬT SẢN PHỤ KHOA
PHÁC ĐỒ SỬ DỤNG MASK THANH QUẢN PROSEAL TRONG GÂY MÊ PHẪU THUẬT
PHÁC ĐỒ SỬ DỤNG THUỐC KHÁNG ĐÔNG
PHÁC ĐỒ XỬ TRÍ VIÊM PHÚC MẠC DO THỦNG Ổ LOÉT DẠ DÀY
PHÁC ĐỒ XỬ TRÍ VỠ TẠNG ĐẶC
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ SỎI TIẾT NIỆU
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ TĂNG SINH LÀNH TÍNH TUYẾN TIỀN LIỆT
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ TUYẾN TIỀN LIỆT
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ TẾ BÀO THẬN
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ: U VÙNG MŨI HỌNG
PHÌNH ĐỘNG MẠCH NÃO
RUBELLA VÀ THAI KỲ
RÒ ĐỘNG MẠCH CẢNH XOANG HANG
SINH THIẾT NÃO
SỬ DỤNG OXYTOCIN TRONG CHUYỂN DẠ
THOÁI HÓA KHỚP GỐI
THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM CỘT SỐNG CỔ
THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM CỘT SỐNG THẮT LƯNG
THUỐC CẤY TRÁNH THAI
TRƯỢT ĐỐT SỐNG THẮT LƯNG CÙNG
TRẬT KHỚP VAI TÁI HỒI
TĂNG HUYẾT ÁP TRONG THAI KỲ
VIÊM HỌNG - AMIĐAN CẤP
VIÊM RUỘT THỪA
VIÊM TAI GIỮA CẤP
VIÊM TAI GIỮA MẠN
VIÊM TỤY CẤP
VỠ TỬ CUNG
XỐP XƠ TAI
XỬ TRÍ BĂNG HUYẾT TRONG VÀ SAU KHI HÚT LẤY THAI
ÁP XE NGOÀI MÀNG CỨNG
ĐIỀU TRỊ SÓT NHAU, SÓT THAI
ĐIỀU TRỊ THỦNG TỬ CUNG TRONG KHI HÚT THAI HOẶC NẠO SINH THIẾT
ĐỨT DÂY CHẰNG CHÉO TRƯỚC GỐI
ỐI VỠ NON

KEYWORD : Phác Đồ Chữa Bệnh, Bệnh Viện Bạch Mai, Từ Dũ , 115, Bình Dân, Chấn thương chỉnh hình, Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Nhân Dân Gia Định, Hoàn Mỹ, Viện Pasteur, Nhi Đồng Ung bướu, Quân Đội 103, 108,Phụ Sản Trung Ương, Bộ Y Tế,Phòng Khám, Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Hồ Chí Minh, Sài Gòn, Đà Nẵng, Huế, Vinh, Đồng Nai, Bình Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hiệu Quả Cao, Chữa Tốt, Khỏi Bệnh, Là Gì, Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Ăn Uống, Cách Chữa, Bài Thuốc
Thông Tin Trên Web Là Tài Liệu Lưu Hành Nội Bộ Cho Các Bạn Sinh Viên - Y, Bác Sĩ Tham Khảo : Liên Hệ : Maikhanhdu@gmail.com