TĂNG HUYẾT ÁP CẤP CỨU

BS.CKI.Đoàn Thị Cẩm Anh Khoa Tim mạch

1. ĐỊNH NGHĨA:

Tăng huyết áp khẩn cấp (hypertensive emergency):

Tăng huyết áp nặng với dấu hiệu tổn thương cơ quan đích (não, tim mạch, thận) đòi hỏi điều trị khẩn cấp (hạ 20%- 25% huyết áp trung bình (MAP) trong vòng 1 - 2h) bằng những thuốc dùng đường tĩnh mạch.

Tăng huyết áp khẩn trương (hypertensive urgency):

Huyết áp rất cao, thường HA tâm trương > 120- 130mmHg, không có dấu hiệu tổn thương cơ quan đích (ngoại trừ tổn thương đáy mắt độ 1^3) cần hạ áp trong vòng 24h-48h bằng thuốc ngậm dưới lưỡi hoặc thuốc uống.

2. CHẨN ĐOÁN TĂNG HUYẾT ÁP CẤP CỨU:

2.1. HA tâm trương thường > 120mmHg - 140mmHg

2.2. Triệu chứng thần kinh:

Nhức đầu dữ dội

Rối loạn tri giác: lú lẫn, ngủ gà, hôn mê

Dấu thần kinh định vị: liệt nửa người, rối loạn cảm giác nửa người, Co giật

2.3. Triệu chứng tim mạch:

Đau ngực, khó thở, gallot T3, rale ẩm,...

do OAP, suy tim trái cấp, nhồi máu cơ tim, bóc tách ĐMC

2.4. Thận:

Có thể rối loạn chức năng thận không triệu chứng Thiểu niệu

Ói mửa, ngủ gà do tăng azote máu

2.5. Soi dáy mắt: Xuất huyết, xuất tiết, phù gai

2.6. Ở phụ nữ có thai: Tiền sản giật, sản giật

2.7. Xét nghiệm xác định tổn thương cơ quan đích:

ECG, X quang phổi,

BUN, Creatinine, Tổng phân tích nước tiểu Nếu có dấu hiệu thần kinh ^ CT scan sọ não

3. ĐIỀU TRỊ TĂNG HUYẾT ÁP CẤP CỨU (Hypertensive emergency):

3.1. Mục tiêu:

Hạ 20% - 25% MAP trong vòng 1- 2h để hạn chế tổn thương cơ quan đích

3.2. Các tình huống đòi hỏi điều trị khẩn cấp (emergency):

Bệnh lý mạch máu não:

Bệnh não do tăng HA Xuất huyết trong não Xuất huyết dưới màng nhện Bệnh lý tim mạch:

Bóc tách ĐMC cấp Suy tim trái cấp Nhồi máu cơ tim Sau phẫu thuật bắc cầu nối Catecholamine excess trong máu tuần hoàn:

Cơn tăng HA/ u tủy thượng thận

Tương tác giũa thức ăn hoặc thuốc với thuốc ức chế MAO Quá liều thuốc giống giao cảm (cocain)

Sản giật

Chấn thương đầu

Chảy máu sau mổ từ các đường khâu mạch máu Chảy máu cam nặng

3.3. Các tình huống cần điều trị khẩn trương (urgency):

Tăng HA ác tính- tiến triển nhanh (chưa có biến chứng đòi hỏi điều trị khẩn cấp)

Nhồi máu não do XVĐM có tăng HA nặng

Hiện tượng rebound do nhưng đột ngột các thuốc hạ áp

Ngoại khoa:

Tăng HA nặng trên Bệnh nhân cần phẫu thuật Tăng HA sau phẫu thuật Tăng HA nặng sau ghép thận Bỏng cơ thể nặng

3.4. Chọn thuốc:

Bệnh cảnh

Thuốc chọn lựa

Tránh

Bệnh cảnh não do tăng HA

Labetalol
Nicardipine
Nitroprusside
Trimethaphan

Methyldopa
Diazoxide
Reserpine

Tăng HA ác tính tiến triển

Labetalol
Enalaprilate
Nicardipine
Nitroprusside

Đột quị hoặc chấn thương đầu

Labetalol
Trimethaphan
Nitroprusside
Esmolol

Methyldopa
Reserpine
Hydralazine
Diazoxide

Suy tim T

Enalapril
Nitroglycerine
Nitroprusside

Ức chế beta

Bệnh mạch vành

Nitroglycerine
Nitroprusside
Labetalol
Nicardipine

Hydralazine

Diazoxide

Phình ĐMC bóc tách

Trimethaphan
Nitroprusside
Esmolol

Hydralazine
Diazoxide

Cathecholamine excess

Phentolamine
Labetalol

All others

Sau phẫu thuật

Labetalol
Nitroglycerine
Nicardipine
Hydralazine

Trimethaphane

3.5. Liều lượng và tác dụng phụ của một số thuốc thường dùng:

THUỐC

LIỀU

BẮT

ĐẦU

T/D

T/D

KÉO

DÀI

T/D PHỤ

CĐ ĐẶC BIỆT

Sodium

Nitroprusside

0,25-10pg/kg/1 (tối đa chỉ 10’)

Tức thì

1 -2’

Buồn nôn, nôn, vã mồ hôi, giật cơ, ngộ độc thiocyanate và cyanide

Hầu hết các THA c/c. Thận trọng khi tăng áp lực nội sọ và tăng azole máu

Nicardipine

5-15mg/h IV

5 -10’

1 -4h

Nhịp tim nhanh, nhức đầu, đỏ mặt, viêm TM khu trú

Hầu hết THA c/c, trừ suy tim cấp, thận trọng khi có BTTMCB

Nitroglycerine

5-100pg/ph PIV

2 -5’

3 -5’

Nhức đầu, buồn ói, ói, nhịp nhanh, dung nạp thuốc khi dùng lâu

BTTM, suy tim

Enalaprilate

0.625-5mg mỗi 6h IV

15 -30’

6h

Tụt HA khi Renine cao. Đáp ứng thay đổi

Suy thất T cấp. Tránh trong NMCT

Hydralazine

10 - 40mg IV 10-20mg IM

10 -20’ 20 -30’

3 -8h

Nhip nhanh, đỏ mặt, nhức đầu, ói, làm nặng thêm đau thắt ngực

Co giật

Labetalol

20mg bolus, kế đó 0.5-2mg/ph mỗi 10ph PIV

5 - 10’

3 -6h

Buồn ói, ói, chóng mặt, nóng cổ họng, bloc tim, hạ HA tư thế

Hầu hết các THA c/c, trừ suy tim cấp

Esmolol

250 - 500pg/kg/1’ cho 1ph, sau đó 50-100 pg/kg/ph cho 4ph, có thể lập lại

1 - 2’

1 -2’

Tụt HA, buồn nôn

Bóc tách ĐMC, quanh phẫu thuật

Phentolamine

5-15mg IV

1 - 2’

3 -10’

Nhịp nhanh, đỏ mặt, nhức đầu

Catecholamine

excess

4. TIÊN LƯỢNG TĂNG HUYẾT ÁP CẤP CỨU:

Tỷ lệ tử vong sau 1 năm của tăng huyết áp cấp cứu là 79% nếu không được điều trị.

 

BÀI GIẢNG CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH TĂNG HUYẾT ÁP CẤP CỨU

BÀI GIẢNG PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ - BỆNH VIỆN TRƯNG VƯƠNG

BÀI GIẢN CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH VIÊM PHẾ QUẢN CẤP DO NHIỄM KHUẨN
BÀI GIẢNG CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE
BÀI GIẢNG CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH HEN PHẾ QUẢN
BÀI GIẢNG CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH HẠ NATRI MÁU
BÀI GIẢNG CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH KHÓ THỞ Ở BỆNH NHÂN HẬU PHẪU
BÀI GIẢNG CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH
BÀI GIẢNG CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH TĂNG HUYẾT ÁP CẤP CỨU
BÀI GIẢNG CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH TĂNG KALI MÁU
BÀI GIẢNG CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH TĂNG NATRI MÁU
BÀI GIẢNG CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH VIÊM MÀNG NÃO MỦ
BÀI GIẢNG CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH VIÊM PHỔI BỆNH VIỆN
BÀI GIẢNG CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH VIÊM PHỔI CỘNG ĐỒNG
BÀI GIẢNG CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH XUẤT HUYẾT NÃO
BÀI GIẢNG CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ CƠN BÃO GIÁP TRẠNG
BÀI GIẢNG CHẨN ĐOÁN, ĐIỀU TRỊ HÔN MÊ HẠ ĐƯỜNG HUYẾT
BÀI GIẢNG CHẨN ĐOÁN, ĐIỀU TRỊ HÔN MÊ TĂNG ÁP LỰC THẨM THẤU
BÀI GIẢNG CHẨN ĐOÁN, ĐIỀU TRỊ NGỘ ĐỘC ACETAMINOPHEN
BÀI GIẢNG CHẨN ĐOÁN, ĐIỀU TRỊ SUY THƯỢNG THẬN CẤP
BÀI GIẢNG CHỮA BỆNH GLAUCOME NGUYÊN PHÁT GÓC MỞ:
BÀI GIẢNG HƯỚNG DẪN CHẨN ĐOÁN VÀ XỬ TRÍ NGƯNG TUẦN HOÀN HÔ HẤP
BÀI GIẢNG HƯỚNG DẪN CHẨN ĐOÁN VÀ XỬ TRÍ SUY HÔ HẤP CẤP
BÀI GIẢNG KỸ THUẬT SỐC ĐIỆN
BÀI GIẢNG PHÁC ĐỒ CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH BỆNH GLÔCÔM
BÀI GIẢNG PHÁC ĐỒ CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH BỎNG MẮT
BÀI GIẢNG PHÁC ĐỒ CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH CHẢY MÁU DƯỚI NHỆN
BÀI GIẢNG PHÁC ĐỒ CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH NHỊP NHANH THẤT
BÀI GIẢNG PHÁC ĐỒ CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH PHÙ PHỔI CẤP DO TIM
BÀI GIẢNG PHÁC ĐỒ CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ HÔN MÊ GAN
BÀI GIẢNG PHÁC ĐỒ CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ HÔN MÊ GAN
BÀI GIẢNG PHÁC ĐỒ CHẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ SỐC PHẢN VỆ
BÀI GIẢNG PHÁC ĐỒ CHỮA BỆNH NHỒI MÁU CƠ TIM VỚI ST CHÊNH
BÀI GIẢNG PHÁC ĐỒ XỬ TRÍ HỒI SINH CAO CẤP
BÀI GIẢNG PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH THIẾU MÁU NÃO CỤC BỘ CẤP
BÀI GIẢNG PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH THUYÊN TẮC PHỔI
BÀI GIẢNG PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ RỐI LOẠN THĂNG BẰNG KIỀM TOAN
BÀI GIẢNG XỬ TRÍ CHẾT ĐUỐI
BÀI GIẢNG XỬ TRÍ CẤP CỨU TRẠNG THÁI ĐỘNG KINH
BÀI GIẢNG ĐIỀU TRỊ CHỮA BỆNH HÔN MÊ NHIỄM CETON ACID
CHẨN ĐOÁN VÀ XỬ TRÍ XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA DƯỚI
CẤP CỨU CHẤN THƯƠNG SỌ NÃO(RẤT CHI TIẾT) - XỬ TRÍ CHĂM SÓC
CẤP CỨU XỬ LÍ ĐIỆN GIẬT
HƯỚNG DẪN CHẨN ĐOÁN, XỬ TRÍ CẤP CỨU VÀ ĐIỀU TRỊ NGỘ ĐỘC CẤP KHI ĂN SÒ BIỂN
Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị cấp cứu ngộ độc rượu có chứa Methanol
NGỘ ĐỘC THUỐC RẦY - THUỐC DIỆT CỎ - THUỐC SÂU
PHÁC ĐỒ CHỮA BỆNH XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA TRÊN:

KEYWORD : Phác Đồ Chữa Bệnh, Bệnh Viện Bạch Mai, Từ Dũ , 115, Bình Dân, Chấn thương chỉnh hình, Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Nhân Dân Gia Định, Hoàn Mỹ, Viện Pasteur, Nhi Đồng Ung bướu, Quân Đội 103, 108,Phụ Sản Trung Ương, Bộ Y Tế,Phòng Khám, Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Hồ Chí Minh, Sài Gòn, Đà Nẵng, Huế, Vinh, Đồng Nai, Bình Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hiệu Quả Cao, Chữa Tốt, Khỏi Bệnh, Là Gì, Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Ăn Uống, Cách Chữa, Bài Thuốc
Thông Tin Trên Web Là Tài Liệu Lưu Hành Nội Bộ Cho Các Bạn Sinh Viên - Y, Bác Sĩ Tham Khảo : Liên Hệ : Maikhanhdu@gmail.com