KHỐI U BUỒNG TRỨNG

Khối u buồng trứng là gì ?

Khối u buồng trứng là loại thường gặp nhất trong các khối u ở đường sinh dục phụ nữ. Buồng trứng là một bộ phận có nhiều môo bào thai, dễ dàng tiến triển thành khối u, do đó về nguyên uỷ thì rất phức tạp, nhưng về phương diện lâm sàng người ta thường chia làm hai loại: loại nang và loại u thể đặc. loại nang chiếm tuyệt đại đa số của các u buồng trứng và thường là lành tính, loại u đặc chiếm tỷ lệ nhỏ và đa số là ác tính.


I. CHẨN ĐOÁN KHỐI U BUỒNG TRỨNG


1. Triệu chứng
- Chẩn đoán một khối u buồng trứng không có gì khó khăn nhưng chẩn đoán khối u buồng trứng ác tính sớm thì không dễ.
- Với khối u còn nhỏ, người ta thường phát hiện được một cách tình cờ qua thăm khám phụ khoa hay siêu âm.
- Nếu khối u còn nhỏ; khi khám qua âm đạo thấy khối u biệt lập với tử cung, bờ rõ rệt, di động hay dính với tử cung.
- Nếu khối u to: có thể khám thấy qua nắn bụng, khối u có thể ở vùng hạ vị hay chiếm cả ổ bụng, rắn hay mềm (tuỳ loại nang hay thể đặc), nhẵn hay lổn nhổn nhiều thuỳ, có thể di động hay không di động được.
- Người ta có thể chụp X quang không chuẩn bị để tìm vết vôi hoá, hoặc hình xương (trong nang bì), hoặc chụp X quang sau khi bơm thuốc cản quang vào tử cung và vòi trứng, lúc đó thấy vòi trứng bị kéo dài hay thuốc cản quang bao quanh khối.
- Với khối u nhỏ, người ta có thể xác định qua soi ổ bụng để phân biệt với ứ nước vòi trứng, viêm phần phụ, chửa ngoài tử cung V.V..
- Với khối u lớn, loại nang nước, người ta có thể rút bớt nước nang và bơm oxy vào, để chẩn đoán phân biệt với cổ trướng: hình ảnh liềm hơi sẽ bị khu trú dưới lớp vỏ nang,
- Với những khối u nghi ác tính, người ta có thể chọc dò túi cùng sau, bơm vào đó 20ml dung dịch natri clorur 9 phần nghìn để rửa, sau đó hút ra ly tâm tìm tế bào ung thư.
- Tìm các chất đánh dấu khối u (α foeto - protein, HCG, CA 125).
2. Chẩn đoán phân biệt
Trên lâm sàng, để phân biệt một khối u có thể là ác tính, người ta thường dựa vào một số triệu chứng:
- Tuổi: bệnh nhân rất trẻ hay sau mãn kinh thường là ác tính.
- Thể trạng: suy sụp nhanh.
- Kinh nguyệt rối loạn.
- Có triệu chứng đau; do chèn ép hay lan tràn của khối u.
- Khối u không di động, có cổ trướng, ngoài khối u chính còn sờ thấy các khối u ở nơi khác trong ổ bụng.
3. Biến chứng
- Xoắn nang: những u buồng trứng có khối lượng trung bình (đường kính trên dưới 10cm), cuống dài hay bị xoắn.
Biến chứng thường xảy ra đột ngột sau khám phụ khoa, sau khi lao động, đi tàu xe bị xóc nhiều, sau đẻ, cũng có khi không thấy nguyên nhân gây xoắn. Triệu chứng xuất hiện có tính chất cấp tính.
+ Đau bụng: xuất hiện đột ngột, dữ dội và liên tục, thỉnh thoảng đau dội lên.
+ Toàn thân có dấu hiệu sốc: mặt tái xanh, vã mồ hôi, mạch nhanh, huyết áp hạ,
+ Nắn bụng đau, có phản ứng.
+ Thăm âm đạo: tử cung bình thường, bên cạnh có một khối u tròn, nắn đau, nhất là vùng cuống.
+ nếu xoắn bán cấp thì ít đau hơn, dấu hiệu sốc cũng không rõ và sau khi cho thuốc giảm đau thì bệnh nhân đỡ, nhưng không hết hẳn, còn kéo dài nhiều ngày.
- Nếu không điều trị ngay có thể xuất hiện chảy máu trong nang hay vỡ nang.
- Nhiễm khuẩn: bệnh nhân có sốt, nang có vẻ to ra, nắn đau.
- Ung thư hoá: với những khối u loại nang (trừ nang bì) có thể trở thành ung thư cùng loại, Do đó, nên cắt bỏ nang một khi đã phát hiện được (khi đường kính u trên 5cm).


II. XỬ TRÍ KHỐI U BUỒNG TRỨNG


Với những u buồng trứng lành tính, phẫu thuật cắt bỏ khối u là đủ, nhưng vỡ u buồng trứng ác tính cần phối hợp điều trị các phương pháp khác như quang tuyến liệu pháp hay hoá liệu pháp.
1. Phẫu thuật khối u buồng trứng
- Nếu khối u thuộc loại nang thường: là lành tính (nếu không bị dính, mạch máu nhiều, có hạt nhỏ rải rác trên bề mặt chạm vào chảy máu, hoặc trong lòng nang có mô đặc sui mủn nát) thì chỉ cần cắt bỏ nang. Khi nghi ngờ ác tính phải sinh thiết buồng trứng đối diện, gửi cùng khối u đi làm xét nghiệm giải phẫu bệnh lý.
- nếu khối u thể đặc: sau khi cắt bỏ nên bổ đôi khối u ra để xem, nếu có những ổ hoại tử hay có hốc thì phải cắt lạnh để làm xét nghiệm giải phẫu bệnh lý và dựa vào đó mà xử trí. Khi không có điều kiện cắt lạnh, nên dựa vào tuổi tác của bệnh nhân và số lần đẻ mà quyết dịnh cắt bỏ khối u hay cả tử cung và buồng trứng bên kia, một khi nghi ngờ ác tính. Phải sinh thiết buồng trứng đối diện nếu nghi ngờ u ác tính.
- Trong trường hợp không rõ ràng, chỉ cắt bỏ khối u, sau đó nếu kết qua giải phẫu bệnh lý trả lời là ác tính, thi phải mổ lại để cắt bỏ tử cung và buồng trứng đối diện cùng với mạc nối lớn.
- Nếu ung thư chỉ khu trú ở buồng trứng thì chỉ cần phẫu thuật cắt bỏ là đủ. Nhưng nếu có cổ trướng và nước cổ trướng có tế bào ung thư, hoặc lan ra tử cung, vòi trứng, hoặc ở phúc mạc, thì cần phối hợp với quang tuyến liệu pháp, miễn dịch liệu pháp.
- Quang tuyến liệu pháp: hiện nay người ta thường sử dụng cobalt 60 để chiếu cả ổ bụng và tiểu khung. Kỹ thuật chiếu cobalt di chuyển theo vạch.
- Hoá liệu pháp: người ta thường dùng cyclophosphamit, cis- platin, vincristin, actinomicin D, adriamycin v.v...
- Miễn dịch liệu pháp: được sử dụng khi đã điều trị hoá liệu pháp hay quang tuyến liệu pháp để tăng cường sức đề kháng, miễn dịch nhằm củng cố kết quả đã đạt được, hoặc được sử dụng đơn độc ngay từ đầu khi không còn chỉ định điều trị với các phương pháp khác nữa.
Phương pháp kích thích miễn dịch chủ động không đặc hiệu hay dùng hơn cả (với BCG, các loại corynebacterìum granulosum, bor- detella pertussis...) vì không gây hiện tượng ức chế miễn dịch làm bệnh đột ngột phát triển nặng lên.

KEYWORD : Phác Đồ Chữa Bệnh, Bệnh Viện Bạch Mai, Từ Dũ , 115, Bình Dân, Chấn thương chỉnh hình, Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Nhân Dân Gia Định, Hoàn Mỹ, Viện Pasteur, Nhi Đồng Ung bướu, Quân Đội 103, 108,Phụ Sản Trung Ương, Bộ Y Tế,Phòng Khám, Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Hồ Chí Minh, Sài Gòn, Đà Nẵng, Huế, Vinh, Đồng Nai, Bình Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hiệu Quả Cao, Chữa Tốt, Khỏi Bệnh, Là Gì, Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Ăn Uống, Cách Chữa, Bài Thuốc - Bài Giảng - Giáo Án - Điện Tử
Thông Tin Trên Web Là Tài Liệu Lưu Hành Nội Bộ Cho Các Bạn Sinh Viên - Y, Bác Sĩ Tham Khảo : Liên Hệ : Maikhanhdu@gmail.com