Khám thai ngoài tử cung

Tình huống lâm sàng
Bệnh nhân trễ kinh, đau bụng và rong huyết.
Siêu âm thấy khối cạnh tử cung.
Bệnh nhân sau khi hút thai vẫn còn ra máu, đau bụng hoặc còn nghén.
Tình huống ưu tiên
Những trường hợp này nên được khám ngay lập tức.
Các yếu tố cần biết
Bệnh nhân có yếu tố nguy cơ cho thai ngoài tử cung hay không?

- Các yếu tố nguy cơ có thể là: tiền căn có phẫu thuật vùng chậu, tiền căn có viêm vùng chậu, tiền căn bị thai ngoài tử cung . . .
Bệnh nhân có trễ kinh hay không?
- Hầu hết bệnh nhân bị thai ngoài tử cung có trễ kinh sau đó đau bụng hoặc rong huyết. Tuy nhiên, trên lâm sàng sẽ xảy ra 1 vài tình huống như sau
+ Bệnh nhân ra máu trùng với thời điểm có kinh, bệnh nhân sẽ khai là không bị trễ kinh. Tuy nhiên, ở những trường hợp này thời gian hành kinh và tính chất của kinh nguyệt (lượng máu, màu sắc . . .) sẽ không giống như những chu kỳ kinh trước.
+ Chu kỳ kinh nguyệt của bệnh nhân không đều, bệnh nhân sẽ không biết mình có bị trễ kinh hay không?
Bệnh nhân có quan hệ tình dục trong thời gian gần đây không?
- Nếu bệnh nhân chưa có quan hệ tình dục, anh (chị) có thể loại trừ thai ngoài tử cung. Tuy nhiên, đây là vấn đề khá tế nhị cho nên có thể bệnh nhân sẽ không khai đúng sự thật.
Bệnh nhân có áp dụng biện pháp tránh thai nào không?
Bệnh nhân đang đặt vòng: không thể loại trừ bệnh lý thai ngoài tử cung.
Bệnh nhân đang áp dụng các biện pháp tránh thai truyền thống (xuất tinh ngoài, tính theo chu kỳ kinh . . .): không thể loại trừ bệnh lý thai ngoài tử cung.
Bệnh nhân đang áp dụng các biện pháp tránh thai có hiệu quả cao (thuốc viên tránh thai, bao cao su) và áp dụng đúng phương pháp: có thể loại trừ bệnh lý thai ngoài tử cung.
Bệnh nhân không có áp dụng biện pháp tránh thai: không thể loại trừ bệnh lý thai ngoài tử cung.
Bệnh nhân có bị đau bụng hay không?
Cơn đau bụng điển hình của thai ngoài tử cung vỡ là đau đột ngột như dao đâm ở bên có khối thai. Tuy nhiên, dấu hiệu thường gặp là đau âm ỉ 1 bên hố chậu.
Bệnh nhân có thử que hay chưa? Nếu có thì kết quả như thế nào?
Que thử thai (+): chỉ cho biết bệnh nhân này có thai, không xác định được thai trong hay thai ngoài tử cung.
Que thử thai (-): chưa thể loại trừ chắc chắn thai ngoài tử cung.
Sinh hiệu của bệnh nhân như thế nào?
Nếu thai ngoài tử cung vỡ, bệnh nhân có thể bị sốc giảm thể tích. Nếu mạch tăng > 15 nhịp/ 1 phút và huyết áp giảm 10 - 20 mmHg khi thay đổi tư thế từ nằm sang ngồi thì đó là dấu hiệu sớm của sốc mất máu.
Bụng bệnh nhân có đề kháng hay không?
Bụng sẽ đề kháng nếu có tình trạng xuất huyết nội nhiều.
Khám âm đạo có sờ được khối cạnh tử cung hay không?
Nếu sờ thấy khối cạnh tử cung và lắc tử cung bệnh nhân cảm thấy đau, nghĩ nhiều đến thai ngoài tử cung.
Túi cùng sau ấn có đau hay không?
Túi cùng sau căng và ấn đau chứng tỏ có nhiều dịch ở túi cùng sau.
Siêu âm: có thai trong lòng tử cung hay không? Có khối cạnh tử cung hay không? Có dịch ở túi cùng sau hay không?
- Nếu có túi thai thật trong lòng tử cung, nguy cơ bị thai ngoài tử cung rất thấp.
- Khối cạnh tử cung có thể là: nang hoàng thể, khối u buồng trứng hoặc khối thai ngoài tử cung.
- Có thể chẩn đoán xác định thai ngoài tử cung khi thấy có túi phôi (hoặc phôi) trong khối cạnh tử cung.
Chọc dò túi cùng sau có ra dịch hay không? Tính chất của dịch là gì?
- Chọc dò túi cùng sau không ra dịch: không loại trừ được thai ngoài tử cung.
- Chọc dò túi cùng sau ra máu: chỉ xác định là có xuất huyết nội.
- Máu trong thai ngoài tử cung vỡ: máu đỏ sậm, không đông.
Thái độ xử trí
Phụ thuộc vào yếu tố: Cần phẫu thuật không?
► Cần phẫu thuật không?
- Nếu khối thai ngoài đã vỡ gây xuất huyết nội nhiều: mổ cấp cứu, truyền máu (nếu cần).
- Nếu khối thai ngoài chưa vỡ:
+ Làm đầy đủ các xét nghiệm.
+ Điều trị nội khoa (nếu đủ điều kiện) hoặc ngoại khoa.
Các bước thực hiện
• Cho nhập viện tất cả những trường hợp thai ngoài tử cung.
• Ghi nhận dấu hiệu sinh tồn của bệnh nhân.
• Truyền dịch (nếu cần).
• Tìm các yếu tố nguy cơ làm thai ngoài tử cung: tiền căn có phẫu thuật vùng chậu, tiền căn có viêm vùng chậu . . .
• Xác định bệnh nhân có thể có thai hay không: có quan hệ tình dục? có áp dụng biện pháp tránh thai? có dấu hiệu có thai (nghén, căng ngực . . .)? que thử thai (+)?
• Khám âm đạo: khối cạnh tử cung? lắc tử cung có đau không? túi cùng sau có căng phồng và ấn có đau không?
• Chọc dò túi cùng sau.
• Siêu âm vùng chậu.
• Định lượng β-hCG.
• Đưa ra hướng xử trí thích hợp (theo dõi, điều trị nội khoa, điều trị ngoại khoa).
• Xét nghiệm công thức máu, nhóm máu.
Nguy cơ cho bệnh nhân
• Sốc mất máu.

Dưới đây là tóm tắt phần mục lục của chương sản phụ khoa . để xem chi tiết mục lục Click vào đây

A. Chăm sóc trước khi có thai
B. Chăm sóc tiền sản
Chương II. CẤP CỨU
A. Sản giật.
B. Băng huyết sau sanh do đờ tử cung.
Chương III. NHỮNG VẤN ĐỀ TRONG SẢN KHOA
A. Các điểm cơ bản
B. Chuyển dạ
C. Cao huyết áp do thai
D. Suy thai
E. Mổ lấy thai
F. Vết mổ lấy thai
G. Nước ối
H. Bánh nhau
I. Dây rốn
Chương IV. NHỮNG VẤN ĐỀ TRONG PHỤ KHOA
A. Viêm vùng chậu
B. Khối u buồng trứng
C. Thai ngoài tử cung
D. U xơ tử cung
E. Thai trứng
F. Sẩy thai
Chương V. THUỐC THỪỜNG DÙNG
A. Sản khoa
1. Thuốc tăng co bóp cơ tử cung
2. Thuốc giảm co bóp cơ tử cung.
3. Thuốc phòng ngừa cơn sản giật
4. Thuốc hạ huyết áp dùng cho sản phụ.
5. Thuốc kích thích trưởng thành phổi cho thai.
B. Phụ khoa
1. Methotrexate (MTX)
Chương VI. TÌNH HUỐNG LÂM SÀNG
A. Sản khoa
1. Khám sản phụ vào chuyển dạ.
2. Ngôi mông. .
3. Tim thai bất thường
4. Sản phụ có vết mổ lấy thai.
5. Thai quá ngày.
6. Chuyển dạ sanh non.
7. Kéo dài giai đoạn 2 của chuyển dạ.
8. Ối vỡ sớm (Ối vỡ non).
9. Cơn co tử cung cường tính.
10. Thai chết trong tử cung.
11. Song thai.
12. Sa dây rốn.
13. Có phân su trong nước ối.
14. Nhau tiền đạo. .
15. Tiền sản giật.
16. Khám hậu sản.
17. Khám hậu sản tiền sản giật.
18. Khám hậu phẫu mổ lấy thai
B. Phụ kha
1. Khám phụ khoa. .
2. Khám bệnh nhân có u xơ tử cung.
3. Khám bệnh nhân có khối u buồng trứng
4. Khám bệnh nhân thai trứng
5. Khám bệnh nhân hậu thai trứng.
6. Thai ngoài tử cung
7. Khám hậu phẫu mổ phụ khoa (cắt tử cung, cắt khối u buồng trứng).
Chương VII. TRIỆU CHỨNG VÀ NGUYÊN NHÂN
A. Chăm sóc tiền sản
B. Chuyển dạ sanh
C. Hậu sản (hậu phẫu mổ lấy thai)
1. Nguyên nhân xuất huyết âm đạo bất thường
Chương VIII. THỦ THUẬT VÀ PHẪU THUẬT
A. Forceps
B. Giác hút
D. Phẫu thuật lấy thai
E. Phẫu thuật cắt tử cung toàn phần
A. Hậu phẫu
B. Hậu sản
C. Nguyên nhân thường gặp
Chương X. XÉT NGHIỆM
A. Sản khoa

B. Phụ khoa
Chương XI. HỘI CHỨNG
A. Sản khoa
B. Phụ khoa
Chương XII. KẾ HOẠCH HÓA GIA ĐÌNH
Chương XIII. SIÊU ÂM
A. Sản khoa
B. Phụ khoa
Chương XIV. SƠ SINH
B. Hồi sức sơ sinh
C. Trẻ sơ sinh đủ tháng.
D. Thai quá ngày. .
BÀI ĐỌC THÊM
1. Thuốc ngừa thai khẩn cấp
2. Thuyên tắc ối
3. Hội chứng HELLP.

KEYWORD : Phác Đồ Chữa Bệnh, Bệnh Viện Bạch Mai, Từ Dũ , 115, Bình Dân, Chấn thương chỉnh hình, Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Nhân Dân Gia Định, Hoàn Mỹ, Viện Pasteur, Nhi Đồng Ung bướu, Quân Đội 103, 108,Phụ Sản Trung Ương, Bộ Y Tế,Phòng Khám, Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Hồ Chí Minh, Sài Gòn, Đà Nẵng, Huế, Vinh, Đồng Nai, Bình Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hiệu Quả Cao, Chữa Tốt, Khỏi Bệnh, Là Gì, Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Ăn Uống, Cách Chữa, Bài Thuốc
Thông Tin Trên Web Là Tài Liệu Lưu Hành Nội Bộ Cho Các Bạn Sinh Viên - Y, Bác Sĩ Tham Khảo : Liên Hệ : Maikhanhdu@gmail.com