Bệnh phong dưới góc nhìn y tế và xã hội

Trong lịch sử loài người, hiếm có căn bệnh nào gây tổn thương sâu sắc và lâu dài về cơ thể cũng như về tâm lý cho người bệnh như bệnh phong.

Bệnh phong ngày ấy

Được ghi nhận từ rất lâu, khoảng 1.500 năm trước Công nguyên trong kinh sách của người Hy Lạp cổ đại, bệnh phong đã để lại nhiều trang sử bi thương cho nhân loại. Không giống các bệnh lý khác gây ra những vết thương ở những cơ quan bên trong như phổi, tim, gan thận; bệnh phong gây ra nhiều vết thương ngoài da, chợt lở nhiễm trùng, hư hại các dây thần kinh, dẫn đến liệt cơ, teo cơ và cụt rụt tay chân. Những thay đổi này làm cho người bệnh "xấu đi" và bị người khác xa lánh.

Những triệu chứng đầu tiên của bệnh phong thường rất thầm lặng. Đó có thể là một vùng da thay đổi màu sắc, đỏ hơn hoặc nhạt màu, mất cảm giác sờ mó và đau đớn tại chỗ. Lâu ngày có thể xuất hiện thêm nhiều tổn thương ngoài da khác như mảng da đỏ, phù nề, hoặc là nốt cục, u ở tay chân, mặt mũi, thân mình, nghĩa là khắp nơi trên cơ thể. Các dây thần kinh bị hủy hoại dẫn đến mất cảm giác, yếu cơ ở bàn tay, chân; có thể gây liệt và cò cứng các ngón tay. Do mất cảm giác, nên bệnh nhân dễ bị trầy xước tay chân; những vết thương ngoài da này rất dễ bị nhiễm trùng và lở loét, có thể gây viêm xương và cò cụt các ngón. Hàng ngàn năm trôi qua, nhân loại không biết "cái gì" gây ra bệnh

Người ta cho rằng đó là sự trừng phạt của đấng Tối cao, là "nghiệp" và di truyền cho một dòng họ. Cho đến năm 1873, Bác sĩ G.H. Amauer Hansen (Na-uy) đã tìm ra nguyên nhân gây bệnh, vi khuẩn Mycobacterium Leprae và cũng thường được gọi là vi khuẩn Hansen.

Vấn đề y tế

Vì tác nhân gây bệnh là vi khuẩn nên bệnh phong có thể chữa khỏi được. Hiện nay với phác đồ Đa hóa trị liệu thống nhất trên toàn thế giới (phối hợp nhiều loại kháng sinh), bệnh phong có thể được chữa khỏi trong vòng từ 6 đến 12 tháng trước khi bị những di chứng như cò cụt rụt tay chân, lở loét cơ thể. Người ta thậm chí không thể nhận ra một người đã từng mắc bệnh phong. Tất cả các dấu hiệu ngoài da đều biến mất, tay chân lành lặn và lao động bình thường. Tại Việt Nam, hàng chục năm nay chúng ta đã làm rất tốt công tác phong cung cấp cho họ tất cả 5 lĩnh vực ấy mà cần có sự góp sức của toàn xã hội, nhất là sự tự tin của chính người từng mắc bệnh phong.

Năm 2015, cả nước đã hoàn tất được 4 tiêu chí loại trừ bệnh phong do Bộ Y tế đề ra. Số lượng bệnh nhân mới giảm đi, tuy nhiên số lượng người khuyết tật do bệnh phong vẫn còn rất cao. Các hoạt động chăm sóc bệnh nhân phong sẽ cần được điều chỉnh cho phù hợp với tình hình dịch tễ mới. Bệnh nhân phong cần nhiều sự hỗ trợ để có thể trở thành một thành viên tích cực, hoạt động cho xã hội. Đó chính là nhiệm vụ của mọi người, không chỉ riêng dành cho nhân viên y tế phòng, chống bệnh phong. Số liệu của TP. HCM cho thấy: năm 1986, số bệnh nhân mới được phát hiện là 303 người, năm 2014 chỉ phát hiện có 10 bệnh nhân mới. Hàng ngàn người đã được chữa khỏi bệnh miễn phí tại nhà.

Đó là thành quả của Chương trình Quốc gia Phòng chống bệnh Phong từ những năm 1982 đến nay, được triển khai toàn quốc, được sự chỉ đạo sâu sát của Chính quyền địa phương các cấp; của Sở Y tế và nhiều Ban, Ngành, Đoàn thể; của mạng lưới cán bộ y tế' từ thành phố đến phường, xã; đặc biệt là cán bộ Da liễu. Các hoạt động này bao gồm khám phát hiện, điều trị sớm tránh lây lan; phòng, chống tàn tật; phẫu thuật và chăm sóc vết thương; tránh kỳ thị phân biệt; hỗ trợ về kinh tế và giáo dục cho bệnh nhân, tạo điều kiện cho bệnh nhân làm ăn, sinh hoạt như người dân bình thường. Vấn đề xã hội

Ngành Y tế đã rất nỗ lực và đã thực hiện rất tốt nhiệm vụ của mình trong thời gian qua (phát hiện, điều trị, phục hồi chức năng lao động cho người bệnh). Nhưng bệnh phong đâu chỉ có thế.

Bệnh phong đã từng bị hiểu lầm là di truyền vì do nhiều người sống chung trong gia đình bị lây bệnh khi chưa được điều trị kịp thời. Sự hiểu lầm ấy dẫn đến sự cách ly của xã hội.

Bệnh phong gây tàn tật, để lại những hình ảnh không đẹp trên cơ thể. Cộng đồng đã từng xa lánh người bệnh, người bệnh cũng tự mặc cảm với chính mình. Theo thời gian, tâm lý ấy trở thành một định kiến trong chính bản thân người bệnh dẫn đến sự cô đơn trong chính cộng đồng của mình. Người bệnh phong dễ bị tàn tật và không dễ kiếm sống bằng sức lao động của chính mình.

Hiện nay, số bệnh nhân phong mới của 21 tỉnh phía Nam giảm đi rất nhiều, trong khi đó số người khuyết tật do di chứng của bệnh phong vẫn còn rất cao. Những người này cần được giúp đỡ để có thể trở thành một thành viên tích cực của xã hội với đầy đủ quyền lợi và nghĩa vụ trong cộng đồng. Tổ chức Y tế Thế giới gọi đấy là tiến trình tái hòa nhập cộng đồng.

Nhu cầu của con người rất đa dạng, bao gồm 5 lĩnh vực: y tế, giáo dục, đời sống, xã hội và trao quyền. Người khuyết tật do di chứng của bệnh phong (và con em của họ) cần được học hành, cần được dạy nghề và tạo điều kiện để có thể kiếm sống bằng nghề của mình. Họ cần được rèn luyện và đào tạo về kỹ năng sống, được tham gia các tổ chức để có thể phát biểu những ý kiến của mình như một thành viên tích cực có trách nhiệm.

Họ cần được bình đẳng trong các hoạt động văn hóa nghệ thuật, thể dục thể thao, cần được hỗ trợ về pháp lý để bảo đảm hưởng thụ hết các quyền lợi công dân do pháp luật qui định. Họ cần được tham gia các tổ chức xã hội dành cho người khuyết tật (và cả các tổ chức xã hội khác) để tăng cường khả năng giao tiếp xã hội, để đóng góp và khẳng định mình... Riêng Ngành Y tế không thể bao phủ và cung cấp cho họ tất cả 5 lĩnh vực ấy mà cần có sự góp sức của toàn xã hội, nhất là sự tự tin của chính người từng mắc bệnh phong. Năm 2015, cả nước đã hoàn tất được 4 tiêu chí loại trừ bệnh phong do Bộ Y tế đề ra. Số lượng bệnh nhân mới giảm đi, tuy nhiên số lượng người khuyết tật do bệnh phong vẫn còn rất cao. Các hoạt động chăm sóc bệnh nhân phong sẽ cần được điều chỉnh cho phù hợp với tình hình dịch tễ mới. Bệnh nhân phong cần nhiều sự hỗ trợ để có thể trở thành một thành viên tích cực, hoạt động cho xã hội. Đó chính là nhiệm vụ của mọi người, không chỉ riêng dành cho nhân viên y tế.Tâm lý tự ti, sự tự cách ly khỏi cộng đồng của chính bản thân người khuyết tật do bệnh phong còn gây ảnh hưởng nặng nề hơn cả vi trùng phong.

Y HỌC PHỔ THÔNG - THÔNG TIN SỨC KHỎE - BÁC SỸ GIA ĐÌNH

5 nguyên nhân gây phản ứng sau tiêm chủng vắc xin - vacxin
Bảo vệ da đúng cách trong mùa lạnh
Bệnh phong dưới góc nhìn y tế và xã hội
Bệnh viêm não mô cầu
Bệnh viện Quận Thủ Đức phẫu thuật trường hợp thay khớp ngón tay đầu tiên tại Việt Nam
CHĂM SÓC VẾT THƯƠNG SAU MỔ
Chăm sóc bệnh nhân đái tháo đường
Chăm sóc khi trẻ sốt
Chăm sóc trẻ bệnh Tay chân miệng
Chăm sóc, phòng chống tàn tật cho bệnh nhân phong
Chủ động phòng, chống bệnh viêm não mô cầu
Chữa nứt nẻ tay chân bằng y học cổ truyền - thảo dược ngâm chân
Cơ hội cho trẻ bị động kinh kháng trị
Cần tăng cường truyền thông về lợi ích của chương trình tiêm chủng
Ho ở người lớn tuổi
Khám sàn chậu sau sinh
Muỗi đốt và những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm
Một số biện pháp phòng ngừa bệnh tim mạch
Một số chất tạo mùi hương có thể gây hại cho sức khỏe
Một số điều khoản về chống kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV quy định trong Nghị định 176/2013/NĐ-CP
Ngày Sức khỏe thế giới World Health Day (7/4/2016)
Ngày bệnh máu khó đông thế giới World Hemophilia Day (17/4/2016)
Nhận diện một số chất gây nghiện nguy hiểm - shisha, cỏ mỹ
Những điều cần biết để phòng bệnh Sốt rét
Phân biệt giữa cảm và cúm
Phòng ngừa bệnh thủy đậu
Quy định chuyển tuyến khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế
Rối loạn hô hấp trong khi ngủ ở trẻ em, ngủ ngáy gáy)
Sắc thuốc thang làm sao cho đúng?
Sử dụng Suboxone giúp bệnh nhân bỏ ma túy sớm hơn
Sử dụng hợp lý vitamin, biểu hiện thiếu vitamin và khắc phục
Sự nguy hiểm của ma túy đá
Triển khai lấy mẫu bệnh phẩm nghi ngờ nhiễm vi rút Zika để làm xét nghiệm
Trước khi điều trị bệnh cho trẻ, hãy điều trị cho cha mẹ!
Tuần lễ Tiêm chủng thế giới World Immunization week (24 - 30/4/2016)
Tác hại của việc ngoáy tai
Tăng cường tiêm chủng vắc xin viêm gan B liều sơ sinh để đảm bảo miễn dịch tốt tiêm chủng.
Tư vấn hỏi đáp y học
Tại Việt Nam, hóa chất Pyriproxyfen chỉ sử dụng trong xử lý nước thải và xây dựng
Tại sao nghệ vàng có thể điều trị viêm loét dạ dày - tá tràng?
Tự theo dõi đường huyết tại nhà
Vi-rút Zika
Vitamin A và thị lực trẻ em
Vẽ lên ước mơ của trẻ em Thalassemia - bệnh thiếu máu di truyền
Xử trí khi bị bong gân cổ chân
Y HỌC PHỔ THÔNG - THÔNG TIN SỨC KHỎE - BÁC SỸ GIA ĐÌNH
Điếc nghề nghiệp
Điều trị viêm Amiđan - VA
Để không bị lây cúm

KEYWORD : Phác Đồ Chữa Bệnh, Bệnh Viện Bạch Mai, Từ Dũ , 115, Bình Dân, Chấn thương chỉnh hình, Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Nhân Dân Gia Định, Hoàn Mỹ, Viện Pasteur, Nhi Đồng Ung bướu, Quân Đội 103, 108,Phụ Sản Trung Ương, Bộ Y Tế,Phòng Khám, Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Hồ Chí Minh, Sài Gòn, Đà Nẵng, Huế, Vinh, Đồng Nai, Bình Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hiệu Quả Cao, Chữa Tốt, Khỏi Bệnh, Là Gì, Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Ăn Uống, Cách Chữa, Bài Thuốc
Thông Tin Trên Web Là Tài Liệu Lưu Hành Nội Bộ Cho Các Bạn Sinh Viên - Y, Bác Sĩ Tham Khảo : Liên Hệ : Maikhanhdu@gmail.com