BỆNH ÁN HOÀNG ĐẢM

Bệnh nhân: Huỳnh Văn CH 63 tuổi ở ấp Mỹ An xã Nhị Mỹ.
Vọng: Thần sắc uể oải, da mắt đều vàng sáng tươi.
Văn: Hơi thở bình thường.
Vấn: Bệnh nhân khai có cảm giác lúc nóng, lúc lạnh kéo dài cả năm đã điều trị bằng Tây y 6 tháng không thuyên giảm, bệnh kéo dài đến nay vẫn một triệu chứng ớn lạnh dọc xương sống, rồi kế đó lạnh toàn thân, bệnh nhân phải hơ lửa hoặc xông hơi nước nóng. Sau khi qua cơn lạnh rồi thì bệnh nhân nóng và đổ mồ hôi. Cứ 2, 3 ngày lên cơn nóng lạnh một lần khoảng 2, 3 giờ rồi hết, ăn được nhưng khó tiêu, đầy hơi, da bụng dày, hay buồn nôn, đau lâm râm râm vùng thượng vị, da mặt, niêm mạc mắt vàng tươi.
Thiết mạch: Trung huyền hữu lực.
Quy nạp bát cương: Bán biểu, bán lý.
Quỵ nạp hội chứng bệnh lý : Bệnh này do can mộc khắc tỳ thổ, vì mạch huyền là chủ mạch của can, thổ hư cho nên nhìn thấy da mặt vàng, thường hay buồn nôn vì can dương thịnh khắc chế tỳ thổ, tỳ khí thượng nghịch, ăn được nhưng khó tiêu, vì tỳ hư không kiện vận được thức ăn. Bệnh tuy đã lâu nhưng tà còn lưu lại ở túc thiếu dương đởm và túc quyết âm can, cho nên cách ngày lại lên cơn sốt rét, lạnh trước sốt sau, nhiệt tà kích động can dương lấn qua tỳ thổ cho nên lợm giọng, buồn nôn, đầy hơi, khó tiêu, niêm mạc mắt và da mặt vàng tươi (do thổ hư tượng ra bản sắc).
Xử phương: Trước hết dùng Thanh tỳ ẩm gia : Hà thủ ô 10g, Thần thông 8g, Nhân trần 10g, Thảo quả dùng 3 trái.
Sắc cho uống liên tục 10 ngày bệnh nhân hết lên cơn sốt rét, da mặt mắt bớt vàng ăn uống vào không bị buồn nôn lợm giọng nữa.
Tái khám thấy mạch đi trầm hoãn, các chứng sốt rét cách nhật dứt hẳn, chỉ còn niêm mạc mắt, da mặt hới vàng, thỉnh thoảng còn đau vùng thượng vị đổi dùng thang Hoắc hương chính khí gia.

Nhân trần : 10g
Thảo quả nướng : 3 trái
Nghệ : 8g
Chi tử : 8g
Mớp gai : 20g
Rễ tranh : 8g

Cho uống kèm thêm Hoá tích hoàn 10 ngày nữa bệnh được lành hẳn.
Phụ giảng chứng hoàng đảm:
Hoàng đảm là một thứ chứng hậu do thấp ở tỳ, nhiệt ở vị nung nấu làm cho mặt, mắt và toàn thân đều vàng, tiểu tiện không thông lợi mà đỏ.
Nguyên nhân của bệnh này tuy có những nhân tố  khác nhau như ngoại cảm phong thấp, cảm mạo thời khí, thử tà ẩn phục ở trong chưa giải được hoặc bị thương tổn do ăn uống không điều độ nhưng nói chung phần lớn đều do thấp nhiệt uất kết, tà khí không đường ra ứ lại mà phát hoàng đảm. Có nhiều thứ hoàng đảm nhưng căn cứ vào chứng hậu mà quy nạp lại đại để có thể chia hai loại là dương hoàng và âm hoàng.
Dương hoàng là do thấp nhiệt uất kết lại mà phát ra vàng, thường hiện ra các chứng trạng mạch huyền sác, người nóng, miệng khát, mắt, mặt đều phát ra màu vàng tươi sáng như vỏ quýt chín, tiểu tiện vàng đỏ, đại tiện bí kết.
Âm hoàng là chứng hậu âm hàn vì dương khí ở tỳ vị kém, hàn thấp không hoá được là biến chứng của bệnh hoàng đảm, phần nhiều hiện ra những chứng trạng như tay chân lạnh giá, mạch trầm tế hoặc vô lực. sắc vàng tối sẫm, đại tiện phân sệt.
Dương hoàng thì chữa ở vị, chủ yếu là dùng phép thanh nhiệt lợi thấp.
Nhưng khi gặp bệnh thì cần phải phân biệt thấp thắng hay nhiệt thắng. Như người nhọc mệt không muốn ăn, lợm giọng, nôn mửa, không muốn uống nước, rêu lưỡi trắng nhờn là hiện tượng thấp nhiều hơn nhiệt, cách chữa cần chú trọng về mặt ôn hoá thẩm lợi.
Nếu khát muốn uống nước, rêu lưỡi vàng khô, tiểu tiện đỏ ít là hiện tượng nhiệt nhiều hơn thấp thì cách chữa chủ yếu là phải thanh nhiệt, lợi tiểu tiện.
Nếu người nóng, ngực tức, rêu lưỡi vàng, tiểu tiện đỏ, bĩ mãn, bụng đầy là thấp và nhiệt đều thịnh, cách chữa nên công hạ. về mặt dùng thuốc, nếu thấp nhiều hơn nhiệt thì dùng bài Nhân trần quýt bì thang là:

Nhân trần

20g

Bán hạ

10g

Trần bì

8g

Bạch truật

12g

Phục linh

12g

Bạch đậu khấu

6g

Hoặc dùng bài Nhân trần ngũ linh tán là :

Trư linh

8g

Nhục quế

4g

Trạch tả

12g

Bạch truật

10g

Phục linh

12g

Nhân trần

12g

       

Nếu nhiệt nhiều hơn thấp hiện ra cả biểu và lý chứng thì dùng bài Bá bì thang là:
Chi tử sống                                           20g                   Hoàng bá                                  10g
Cam thảo chích                                    4g                     Nhân trần                                 16g
Nếu thực tà ở lý, không đi đại tiện được, có chứng trạng bụng đầy thì dùng bài Nhân trần cao thang là: Nhân trần 20g, Chi tử 12g, Đại hoàng 12g để chữa chứng thấp nhiệt uất kết nung nấu, đại tiểu tiện không lợi mà phát ra hoàng đảm.
Nếu thấp và nhiệt đều thịnh thì dùng bài Cam lộ tiêu độc gia giảm là:

Nhân trần

20g

Chi tử

12g

Hoàng cầm

10g

Xương bồ

10g

Hoắc hương

8g

Bạch đậu khấu

6g

Bạc hà

4g

Hoạt thạch

8g

Mộc hương

8g

Chỉ xác

6g

Chữa chứng dương hoàng tất nhiên là lấy phép thanh lợi thấp nhiệt làm chủ yếu, nhưng nếu có biểu chứng cũng nên phát hãn, có thể dùng bài Ma hoàng liên kiều xích tiểu đậu thang là Ma hoàng, Liên kiều mỗi vị 12g, Xích tiểu đậu 10g, Hạnh nhân 10g, Cam thảo chích 4g, Đại táo 2 trái. Nếu biểu tà ở bán biểu bán lý có sốt rét, hàn nhiệt qua lại thì dùng bài Thanh tỳ gia vị. Nếu chính khí hư thì dùng Hoắc hương chính khí tán gia vị như y án hoàng đản nói trên.
Chứng âm hoàng thì chữa ở tỳ, chủ yếu cần phải ôn tỳ dương, có thể dùng những bài Nhân trần tứ nghịch thang là: Nhân trần 12g, Bào khương 12g, Phụ tử 8g, Chích thảo 6g hoặc bài Nhân trần phụ tử can khương thang là: Nhân trần 12g, Phụ tử 12g, Bào khương 8g, Thảo khấu nướng 4g, Bạch truật 2g, Chỉ thực sao cám, Bán hạ chế, Trạch tả mỗi vị 12g, Phục linh, Quýt hồng (trần bì) mỗi vị 2g, Gừng sống 5 lát.

BỆNH ÁN BAN SỞI
BỆNH ÁN BÍ TIỂU TIỆN VÌ CAN
BỆNH ÁN BIỂU HÀN
BỆNH ÁN BIỂU HƯ
BỆNH ÁN BIỂU NHIỆT
BỆNH ÁN BIỂU THỰC
BỆNH ÁN CHỨNG TIẾT TẢ
BỆNH ÁN DA MẶT ĐEN SẠM ( HẮC ĐẢM )
BỆNH ÁN ĐÁI RA MÁU
BỆNH ÁN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
BỆNH ÁN ĐAU DẠ DÀY
BỆNH ÁN ĐAU KHỚP HÁNG BÊN PHẢI
BỆNH ÁN ĐAU LƯNG DO SỐT RÉT
BỆNH ÁN ĐAU SƯỜN VÚ
BỆNH ÁN ĐỘNG KINH
BỆNH ÁN HẠC TẤT PHONG
BỆNH ÁN HOÀNG ĐẢM
BỆNH ÁN HOẠT TINH
BỆNH ÁN HOẠT TINH
BỆNH ÁN HUYỄN VỰNG (chóng mặt)
BỆNH ÁN KIẾT LỴ TIẾT TẢ
BỆNH ÁN LAO NHIỆT NỘI THƯƠNG
BỆNH ÁN NỘI THƯƠNG
BỆNH ÁN LIỆT DÂY THẦN KINH VII NGOẠI BIÊN
BỆNH ÁN LIỆT DÂY THẦN KINH VII NGOẠI BIÊN
BỆNH ÁN LỖ RÒ MẠCH LƯƠN
BỆNH ÁN LÝ ÂM
BỆNH ÁN LÝ DƯƠNG HƯ
BỆNH ÁN LÝ HÀN
BỆNH ÁN LÝ HƯ
BỆNH ÁN LÝ NHIỆT
BỆNH ÁN NHỨC ĐẦU KINH NIÊN (mạn tính)
BỆNH ÁN NHỨC ĐẦU KINH NIÊN(MẠN TÍNH)
BỆNH ÁN NHŨN NÃO ĐÃ PHÁT
BỆNH ÁN NHŨN NÃO (TIỂU ĐƯỜNG)
BỆNH ÁN NHŨN NÃO(do tâm tỳ lưỡng hư)
BỆNH ÁN NHŨN NÃO(không uống được)
BỆNH ÁN NHŨN NÃO(Liệt, bí tiểu tiện vì âm dương hư)
BỆNH ÁN NỘI THƯƠNG HƯ LAO
BỆNH ÁN NỘI THƯƠNG - PHÁT SỐT
BỆNH ÁN PHẾ NUY
BỆNH ÁN PHONG THẤP
BỆNH ÁN PHONG TRÚNG KINH LẠC VÀ TẠNG PHỦ
BỆNH ÁN PHONG TRÚNG PHỦ VÀ KINH MẠCH
BỆNH ÁN PHÙ THŨNG
BỆNH ÁN PHÙ THŨNG
BỆNH ÁN PHÙ THŨNG
BỆNH ÁN SỐT RÉT
BỆNH ÁN SỐT RÉT KINH NIÊN
BỆNH ÁN SỐT RÉT KINH NIÊN
BỆNH ÁN SỐT RÉT
BỆNH ÁN SỐT XUẤT HUYẾT
BỆNH ÁN SUY NHƯỢC CƠ THỂ
BỆNH ÁN SUY TIM
BỆNH ÁN SUY TIM
BỆNH ÁN TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO (di chứng liệt nửa người, tiêu tiểu mất tự chủ)
BỆNH ÁN TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO
BỆNH ÁN TÂM TỲ LƯỠNG HƯ
BỆNH ÁN TĂNG HUYẾT ÁP
BỆNH ÁN TĂNG HUYẾT ÁP (do tỳ thận hư - do phù thũng)
BỆNH ÁN TĂNG HUYẾT ÁP DO CAN
BỆNH ÁN TĂNG HUYẾT ÁP (DO THẬN)
BỆNH ÁN TĂNG HUYẾT ÁP (DO CAN TỲ)
BỆNH ÁN TĂNG HUYẾT ÁP (do xơ mỡ động mạch)
BỆNH ÁN THẬN LAO(Cao huyết áp, mất ngủ, tiểu tiện không tự chủ)
BỆNH ÁN THIẾU MÁU CƠ TIM(do tâm tỳ lưỡng hư)
BỆNH ÁN THIẾU MÁU CƠ TIM
BỆNH ÁN THIẾU MÁU CƠ TIM
BỆNH ÁN THIẾU NĂNG TUẦN HOÀN NÃO
BỆNH ÁN THỔ HUYẾT
BỆNH ÁN THỐNG PHONG
BỆNH ÁN TRÚNG HÀN
BỆNH ÁN TRUNG KHÍ HƯ
CHỨNG THƯ PHONG (Loại trúng phong)
BỆNH ÁN VIÊM ĐẠI TRÀNG MẠN TÍNH
BỆNH ÁN VIÊM ĐẠI TRƯỜNG MẠN TÍNH
BỆNH ÁN VIÊM ĐẠI TRƯỜNG MẠN TÍNH
BỆNH ÁN VIÊM ĐƯỜNG TIẾT NIỆU VÀ TĂNG HUYẾT ÁP
BỆNH ÁN VIÊM ĐƯỜNG TIẾT NIỆU
BỆNH ÁN VIÊM HỌNG
BỆNH ÁN VIÊM MŨI DỊ ỨNG
BỆNH ÁN VIÊM MŨI
BỆNH ÁN VIÊM TẮC ĐỘNG MẠCH CHI
BỆNH ÁN VIÊM TẮC ĐỘNG MẠCH TAY VÀ CHÂN
BỆNH ÁN VIÊM THẦN KINH TOẠ
BỆNH ÁN VIÊM THẦN KINH TOẠ LIỆT HAI CHÂN
BỆNH ÁN VIÊM THẦN KINH TOẠ
BỆNH ÁN XUẤT HUYẾT DƯỚI DA
BỆNH ÁN XUẤT HUYẾT DƯỚI DA CẤP TÍNH
BỆNH ÁN XUẤT HUYẾT DƯỚI DA

KEYWORD : Phác Đồ Chữa Bệnh, Bệnh Viện Bạch Mai, Từ Dũ , 115, Bình Dân, Chấn thương chỉnh hình, Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Nhân Dân Gia Định, Hoàn Mỹ, Viện Pasteur, Nhi Đồng Ung bướu, Quân Đội 103, 108,Phụ Sản Trung Ương, Bộ Y Tế,Phòng Khám, Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Hồ Chí Minh, Sài Gòn, Đà Nẵng, Huế, Vinh, Đồng Nai, Bình Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hiệu Quả Cao, Chữa Tốt, Khỏi Bệnh, Là Gì, Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Ăn Uống, Cách Chữa, Bài Thuốc
Thông Tin Trên Web Là Tài Liệu Lưu Hành Nội Bộ Cho Các Bạn Sinh Viên - Y, Bác Sĩ Tham Khảo : Liên Hệ : Maikhanhdu@gmail.com