Rắn cắn


Rắn độc rất nguy hiểm, cắn chết người, nhất là trẻ em. Nọc độc theo móc độc đi vào vết rắn cắn cùng với nước bọt của rắn:
Rắn cắn miệng tiết ra dịch nước, trong đó có:
•             Toxin:
-              Neurotoxin (gây độc thần kinh)
-              Hémotoxin (gây độc cho máu)
•             Enzym:
-              Oxydaza, catalaza
-              Proteaza tác dụng tiêu huỷ protein Khi rắn chết độc tố vẫn còn, nên phải cẩn thận lúc đụng vào xác rắn.
Tuyến chất độc của rắn chứa được 10 ml nọc độc có tác hại gây rối loạn đông máu, phù tại chỗ và gây hạ huyết áp cho người bị nạn.


I. BÊNH CẢNH LÂM SÀNG


A.            Thể nhẹ
Thường gặp ở người lớn và trẻ em, do lượng chất độc ít (vết cắn không hoàn toàn, rắn bé).
-              Dấu hiệu tại chỗ kín đáo: 2 răng cách nhau khoảng 5 mm xung quanh là một quầng rộng, phía ngoài là một viền viêm tấy đau.
-              Không có dấu hiệu toàn thân.
-              Cần theo dõi không chậm trễ sau vài giờ để có quyết định xử lý.
B.            Thể trung bình
•             Tại chỗ:
-              Vết cắn phù: ngay trong 30 phút đầu, 6 giờ sau phù lan rộng ra, có thể toàn chi: chỗ rắn cắn, lạnh đau và tím.
-              Hai vết răng cắn cách nhau 5-10 mm, rộng 2-3 mm, xung quanh là một quầng đỏ đôi khi không rõ mầu sắc, và phù to.
-              Da lạnh, tím, có bầm máu nhưng tuần hoàn còn tốt.
-              Đau dữ dội nơi cắn và chi bị cắn.
•             Toàn thân: Ở mức trung bình:
-              Hạ áp thường gặp nhất, hạ ngay hoặc sau lúc bị cắn 2-3 giờ, nhịp tim nhanh.
-              Sốt 38-39°C.
-              Hốt hoảng: lo âu, vật vã, đau nhiều, có khi có dấu hiệu tiêu hóa và hô hấp (khát nước, thở nhanh, khó thở dạng hen)


Phải cho ngay bệnh nhân vào viện ở những ca này.

C. Thể nặng
Có:
1.            Tai biến tim mạch:
-              Choáng do vô niệu thứ phát,
-              Ngừng tim nhất là người già, trẻ em khi bị cắn vào tĩnh mạch.
2.            Phù rất to: Nếu chi trên, có khi lan tới nách và phù hầu
-              thanh quản, chết.
3.            Biến chứng chảy máu:
-              Đông máu do tiêu thụ.,
-              Loét phủ tạng do stress.


Phải vào viện ngay

II.            ĐIỀU TRỊ RẮN CẮN


Trước một vết rắn cắn, thoạt tiên-phải xác định vết cắn:
A.            Nhận xét vết cắn
-              Các răng cách nhau 8-10mm,
-              Dấu hiệu tại chỗ,
-              Dấu hiệu toàn thân.
B.            Điều trị tại chỗ
-              Mới phát hiện thấy: bệnh nhân vật vã đau; chú ý không cho bệnh nhân tự đi về làm khuếch tán nhanh nọc độc ra nơi khác.
-              Không rạch rộng vết cắn, nguy hiểm vì tăng khuếch tán, nhiễm trùng và hoại tử da.
-              Mút, hút, giác vết thương nguy hiểm, không công hiệu.
-              Không được đặt garô vì làm nặng thêm vết thương, nặng thêm thiếu máu mà phải băng ép nhẹ vết cắn và cố định chi bằng máng bột.
-              Khi vận chuyển, nên đặt đá chườm lạnh ở vết cắn và xung quanh như gây tê địa phương, làm chậm khuếch tán nọc độc và ức chế tác động của enzym.
-              Rửa vết cắn chu đáo, bằng dung dịch sát trùng sạch.
C. Điều trị toàn thân
Điều trị toàn thân là kết hợp:
•             Điều trị sốc và đông máu không phải là biện pháp đầu tiên của người cấp cứu
•             Phải phòng bệnh bằng:
-              Kháng sinh,
-              Tiêm phòng uốn ván,
-              Huyết thanh chống độc.
Do có thể sốc nên hạn chế mọi người kể cả thầy thuốc  làm các động tác sơ cứu mạnh, trừ trường hợp có nguy hiểm đến toàn thân hoặc phải cách ly chưa cho phép vào viện trong vòng 3 giờ đầu được.
-              Dùng Calciparin để bảo vệ  hơn huyết thanh vì có thể đem theo được khi du lịch,Tiêm 0,25 ml vào điểm cắn  và 0,25 ml vào da bụng.


TÓM TẮT
1 Điều trị:
•              Tại chỗ: cố định chi + Calciparine
•              Toàn thân: Calciparine (bụng)
-               Chống sốc (bù dịch)
-               Huyết thanh chống độc chỉ dùng ở trường hợp cách ly thể nặng
-               Corticoide
2. Vào viện

III. GHI CHÚ: Khi bị rắn cắn cần hết sức bình tĩnh để điều trị. Và cần được xử lý càng sớm càng tốt.
Rắn lực là loại rắn độc nguy thường gặp:Vipera aspis, Vipera berus, vipera ursini và vipera amnodytes. Có thể phân biệt rắn độc và rắn  ráo thường bằng xem vẩy ở đầu và móc độc ở răng. Các móc cách nhau từ 8 – 10 mm( xem bảng dưới)


Đặc điểm

Rắn lục

Rắn ráo

Đầu: Số vẩy giữa 2 mắt

nhiều

3

Mắt: đồng tử

thẳng đứng

tròn

Đuôi

ngắn

dài

Cấp cứu chẩn đoán tình trạng hôn mê
Cấp cứu cơn co giật
Cấp cứu do suy tế bào gan
Cấp cứu hen ác tính
Cấp cứu hoại thư sinh hơi
Cấp cứu hôn mê do hạ đường huyết ở bệnh nhân đái tháo đường
cấp cứu hôn mê do tăng axit lactic ở bệnh nhân đái tháo đường
Cấp cứu hôn mê do tăng thẩm thấu ở bệnh nhân đái tháo đường
Cấp cứu khái huyết
Cấp cứu loạn nhịp chậm
Cấp cứu loạn nhịp nhanh
Cấp cứu nghẽn mạch phổi
Cấp cứu nhồi máu cơ tim
Cấp cứu nôn ra máu
Cấp cứu phù não
Cấp cứu do phù phổi cấp
Cấp cứu rối loạn kali máu
Cấp cứu suy hô hấp cấp
Cấp cứu suy thượng thận cấp
Cấp cứu tai biến mạch máu não
Cấp cứu tăng huyết áp
Cấp cứu thiếu máu các chi
Cấp cứu thoáng nhận biết hoặc ngất
Cấp cứu tiêu chảy cấp
Cấp cứu trạng thái vật vã
Cấp cứu trụy tim mạch và choáng
Cấp cứu bệnh nhân uốn ván
Cấp cứu hôn mê do toan máu ở người đái tháo đường
Cấp cứu người nghiện ma tuý
Chó cắn
Choáng phản vệ
Xử trí côn trùng đốt
Xử trí, điều trị bệnh nhân bị cóng lạnh
Cấp cứu xử trí bệnh nhân bị điện giật
Hạ thể nhiệt
Xử trí - Điều trị - Ngộ độc cấp
Ngộ độc rượu cấp
Nhiễm độc oxit cacbon (CO)
Rắn cắn
Say nóng
Thắt cổ
Xử trí trước một ban xuất huyết bột phát do não mô cầu

KEYWORD : Phác Đồ Chữa Bệnh, Bệnh Viện Bạch Mai, Từ Dũ , 115, Bình Dân, Chấn thương chỉnh hình, Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Nhân Dân Gia Định, Hoàn Mỹ, Viện Pasteur, Nhi Đồng Ung bướu, Quân Đội 103, 108,Phụ Sản Trung Ương, Bộ Y Tế,Phòng Khám, Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Hồ Chí Minh, Sài Gòn, Đà Nẵng, Huế, Vinh, Đồng Nai, Bình Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hiệu Quả Cao, Chữa Tốt, Khỏi Bệnh, Là Gì, Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Ăn Uống, Cách Chữa, Bài Thuốc - Bài Giảng - Giáo Án - Điện Tử
Thông Tin Trên Web Là Tài Liệu Lưu Hành Nội Bộ Cho Các Bạn Sinh Viên - Y, Bác Sĩ Tham Khảo : Liên Hệ : Maikhanhdu@gmail.com