LỒNG RUỘT Ở TRẺ CÒN BÚ VÀ TRẺ LỚN

GS. Nguyễn Xuân Thụ

ĐỊNH NGHĨA
            Lồng ruột là hiện tượng thoát vị của ruột vào trong lòng ruột.
            Không phải đơn thuần là hai hình trụ lồng vào nhau, mà đoạn ruột lồng và mạc treo còn bị thắt nghẹt lại bởi cổ khối lồng, điểm xuất phát của ruột lồng vào là đầu khối lồng.
NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH
Lồng ruột xảy ra phần lớn ở trẻ còn bú, do:
            - Adenovirus loại APC (Adenoido-Pharyngeo-Conjunctival virus) gây viêm hạch mạc treo, do đó kích thích thần kinh thực vật ở mạc treo ruột gây rối loạn nhu động ruột và sinh ra lồng ruột. Nơi mạc treo có nhĩêu hạch là vùng hồi manh tràng, nên vùng này dễ có lồng ruột.
            - Hiếm khi do polip hoặc túi thừa Meckel.
            - Ở trẻ nhỏ và trẻ lớn, thường do đại tràng lên di động, múi ngoài manh tràng to. lộn vào gây lồng ruột. Cũng có khi là polip ở manh tràng hoặc ruột non là đầu khối lồng (như trong hội chứng Peutz-Zeghers chẳng hạn).
CÁC LOẠI LỒNG RUỘT Ở TRẺ CÒN BÚ
1. Đầu cố định, cổ di động
            Hay gặp nhất là lồng ruột hồi-manh tràng, đầu khối lồng là van Bauhin lồng vào. Dù tới điểm nào của khung đại tràng, ngay cả ra ngoài hậu môn thì đầu khối lồng vẫn là van Bauhin. Loại này chiếm khoảng 2/3 các trường hợp.
            Lồng ruột hỗng-hỗng tràng hoặc hồi-hồi tràng do polip ruột non hiếm gặp hơn.
2. Cổ Cố định, đầu di động
            Điển hình và hay gặp nhất là lồng hồi đại-tràng, cổ khối lồng là van Bauhin, ruột thừa vẫn ở ngoài, không bị cuốn vào, hồi tràng lộn qua van Bauhin vào lòng đại tràng. Loại này nặng hơn loại đầu cố định cổ di động vì lồng ruột vào luôn bị cổ khối lồng cố định thắt nghẹt lại.
3. Lồng ruột kép
            Lồng hồi-hồi-đại tràng, khó tháo lồng hơn.
Phân định như thế để thấy tùy loại, tuy thời gian đến viện như nhau nhưng khả năng tháo lồng có khác nhau.


CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ LỒNG RUỘT Ở TRẺ CÒN BÚ


            Đại đa số ở lứa tuổi 3-7 tháng, ưu thế về trẻ trai.
            Trẻ bụ bẫm, đột nhiên đau bụng dữ dội từng cơn, khóc thét, bỏ bú (vì cơn đau), chân tay lạnh toát, mặt tái "khác thường", mạch nhỏ, nhanh, không sốt. Nôn vọt thành tia như không chịu được bất cứ thứ gì trong dạ dày. Sau đó đại tiện ra máu mũi như máu cá. Khoảng 50% là sờ thấy khối lồng (rất đau khi nắn vào).
            Bơm hơi đại tràng với áp lực 8-11 cmHg để chẩn đoán và có khả năng tháo lồng nếu đến sớm (khoảng trước 24 giờ, bụng chưa trướng, chưa nôn ra mật). Không nên quá gò ép tháo lồng khi khung đại tràng đã căng hơi. Đầu khối lồng thể hiện dưới màn hình X quang như một qủa bóng bàn. cần lưu ý loại hồi-đại tràng và lồng kép, rất khó bơm hơi tháo lồng. Bơm hơi an toàn hơn và nếu có thủng đại tràng thì không gây tử vong như với barit.
            Nếu phải mổ: tháo lồng bằng tay, không cắt ruột thừa và cố định ruột; nếu phải cắt đoạn ruột nên cắt ngoài ổ bụng theo Mikulicz (dẫn lưu hai đầu ruột kiểu nòng súng). Nếu tình trạng hồi sức sau mổ tốt, ở phúc mạc không có dịch quá đục, chỉ khâu tốt (chỉ liền kim 5/0), có kháng sinh tốt thì có thể nối ngay hai đầu ruột để tránh mổ lại lần hai.
LỒNG RUỘT Ổ TRẺ NHỎ HOẶC TRẺ LỚN
            Thường là thể bán cấp hoặc tái diễn và có nguyên nhân.
            Triệu chứng và dấu hiệu đơn giản hơn: đau bụng từng cơn, nôn hoặc buồn nôn, rất ít khi có đại tiện ra máu, thường khi có cơn đau sờ thấy khối lồng ở vùng thượng vị hoặc dưới sườn phải, to bằng qủa chuối nằm ngang, nắn vào bệnh nhi kêu đau.
            Thụt barit để chẩn đoán. Nguyên tắc: phải mổ tháo lồng, cắt ruột thừa và cố định manh tràng vào thành bụng. Chỉ cắt ruột hạn chế nếu rõ nguyên nhân (polip, túi thừa Meckel, chú ý không làm phù nề ở múi ngoài manh tràng với polip).
Chú ý
            Trong trường hợp trẻ còn bú tái phát lồng ruột nhiều lần, khoảng hai lần trở lên, thường là do nguyên nhân thực thể và phải mổ.


APXE PHỔI Ở TRẺ EM
BỆNH LÍ ỐNG PHÚC TINH MẠC Ở TRẺ EM
CÁC BỆNH NANG THẬN Ở TRẺ EM
DỊ DẠNG BÀNG QUANG
ĐIỀU TRỊ NHIỄM KHUẨN ĐƯỜNG TIẾT NIỆU Ở TRẺ EM
DỊ DẠNG LỖ ĐÁI THẤP
DỊ DẠNG NIỆU QUẢN
DỊ DẠNG VÔ HẠCH Ở TRẺ EM
GIÃN PHẾ QUẢN Ở TRẺ EM
LỒNG RUỘT Ở TRẺ CÒN BÚ VÀ TRẺ LỚN
CÁC NANG PHỔI Ở TRẺ EM
CÁC BIẾN CHỨNG NGOẠI KHOA DO NHIỄM KHUẨN HUYẾT
BỆNH POLIP Ở ĐẠI TRÀNG Ở TRẺ EM
TẮC RUỘT CẤP TÍNH Ở TRẺ EM
CÁC TAI BIẾN NGOẠI KHOA DO GIUN ĐŨA Ở TRẺ EM
BÀO THAI HỌC VỀ THẬN TIẾT NIỆU
BỆNH TỤ CẦU PHỔI
U QUÁI THAI Ở TRẺ EM
Ung thư phôi thai thận hay u Wilms
Ung thư phôi thai giao cảm
VIÊM MỦ MÀNG NGOÀI TIM Ở TRẺ EM
CÁC THỂ LOẠI VIÊM PHÚC MẠC Ở TRẺ EM
VIÊM RUỘT THÙA CẤP Ở TRẺ EM
Apxe gan do giun đũa
Các nang bẩm sinh đường mật
Tăng áp lực tĩnh mạch cửa ở trẻ em
Teo mật bẩm sinh
THĂM KHÁM MỘT BỆNH NHI CÓ KHỐI U BỤNG
U, UNG THƯ TỤY
DỊ DẠNG BẤM SINH VÀ BỆNH MẮC PHẢI Ở TRẺ EM
KHE HỞ THÀNH BỤNG
NGUYÊN NHÂN, ĐIỀU TRỊ NÔN NẶNG RA MẬT
NÔN NẶNG, NÔN RA SỮA Ở TRẺ SƠ SINH VÀ TRẺ CÒN BÚ
CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ CÁC CẤP CỨU NGOẠI KHOA GÂY SUY THỞ Ở TRẺ SƠ SINH
TẮC RUỘT CƠ NĂNG HOẶC KHÔNG HOÀN TOÀN
TẮC RUỘT Ở TRẺ SƠ SINH
ĐIỀU TRỊ THOÁT VỊ QUA DÂY RỐN Ở TRẺ EM
U QUÁI CÙNG CỤT SƠ SINH
CẤP CỨU NGOẠI KHOA DỊ DẠNG HẬU MÔN, TRỰC TRÀNG Ở TRẺ SƠ SINH
CÁC U BẠCH HUYẾT

KEYWORD : Phác Đồ Chữa Bệnh, Bệnh Viện Bạch Mai, Từ Dũ , 115, Bình Dân, Chấn thương chỉnh hình, Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Nhân Dân Gia Định, Hoàn Mỹ, Viện Pasteur, Nhi Đồng Ung bướu, Quân Đội 103, 108,Phụ Sản Trung Ương, Bộ Y Tế,Phòng Khám, Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Hồ Chí Minh, Sài Gòn, Đà Nẵng, Huế, Vinh, Đồng Nai, Bình Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hiệu Quả Cao, Chữa Tốt, Khỏi Bệnh, Là Gì, Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Ăn Uống, Cách Chữa, Bài Thuốc - Bài Giảng - Giáo Án - Điện Tử
Thông Tin Trên Web Là Tài Liệu Lưu Hành Nội Bộ Cho Các Bạn Sinh Viên - Y, Bác Sĩ Tham Khảo : Liên Hệ : Maikhanhdu@gmail.com