TRIỆU CHỨNG, ĐIỀU TRỊ CẢM NHIỆT – CẢM NÓNG


GS. PTS. Nguyễn Công Khanh

Cảm nhiệt hay cảm nóng là tình trạng tăng nhiệt độ cơ thể, nhiệt độ hậu môn >=41°C, gây tổn thương tế bào.


NHỮNG NGUY CƠ GÂY CẢM NHIỆT


• Ở trẻ sơ sinh và đẻ non: sưởi ấm quá mức, nhiệt độ lồng ấp cao, chai nước chườm nóng, hoặc chiếu tỉa bức xạ quá gần.
• Trẻ nhỏ: ở môi trường nhiệt nóng, bị dòng nhiệt nóng đột ngột, sốt cao, bị ánh sáng trời chiếu trực tiếp, buồng tàu xe có nhiệt độ cao, mặc nhiều quần áo khi thời tiết nóng.
• Trẻ bị xơ nang tuyến tụy: mất muối nhiều trong mồ hôi.
• Trẻ bị loạn sản ngoại bì làm giảm tiết mồ hôi (anhidrotic ectodermal dysplasia) bẩm sinh hoặc bị bệnh vảy cá bẩm sinh.
• Tiết mồ hôi ít mắc phải: bỏng ánh nắng hoặc bỏng nhiệt rộng, chàm, bệnh vẩy nến, kiệt tiết mồ hôi.
• Động kinh.
• Trẻ dùng các thuốc ức chế tiết mồ hôi như nhóm kháng Histamin, Phenothiazin,Atropin, Homatropin, Belladon, Eumydrin, kháng tiết Cholin, thuốc nghẽn beta.
Cơ chế.sinh bệnh cảm nhiệt hay sốt cao có thể tóm tắt như sau trong hình 16.1.


 

Hình 16.1. Cơ chế bệnh sinh cảm nhiệt hay sốt cao


TRIỆU CHỨNG CẢM NHIỆT – CẢM NÓNG


Triệu chứng lâm sàng
Triệu chứng đặc biệt của cảm nhiệt
Rối loạn thần kinh trung ương (đau đầu, rối loạn ý thức, co giật, hôn mê).
Sốt cao, nhiệt độ hậu môn trên 41°C.
Da khô, đỏ, nóng, không tiết mồ hôi.
Các triệu chứng lâm sàng khác
Tim đập nhanh, huyết áp hạ.
Đái ít hay vô niệu, hoại tử ống thận cấp.
Rối loạn chức năng gan.
Cơ niệu kịch phát (rhabdomyolysis), kết hợp với tổn thương thận. Nhịp thở không đều.
Xét nghiệm cần thiết
Điện giải đồ: Natri bình thường hay thấp.
Urê, creatinin cao.
Nhiễm toan chuyển hóa.
Nước tiểu: có myoglobin.
Bạch cầu tăng, tiểu cầu giảm.
Suy chức năng gan: bilirubin tăng, thời gian prothrombin, thời gian thromboplastin, cephalin-kaolin rối loạn.


ĐIỀU TRỊ CẢM NHIỆT – CẢM NÓNG


Cảm nhiệt là một cấp cứu, đe dọa tính mạng.
Hạ nhiệt
- Bỏ quần áo.
- Chườm túi nước đá hoặc đặt bệnh nhân trong nước lạnh, cho đến khi nhiệt độ hậu môn dưới 39°C.
- Cho thêm Clorpromazin, tiêm bắp để giảm hiện tượng rét run khi chườm túi nước đá (dưới 1 tháng - 1mg, dưới 1 tuổi - 10mg, 7 tuổi - 25 mg, 14 tuổi - 50mg).
- Cho thuốc hạ nhiệt Paracetamol, Analgin.
Hồi sức hô hấp
Làm thông đường thở, cho thở oxy; trường hợp suy thở nặng cần đặt nội khí quản, hô hấp hỗ trợ, bóp bóng.
Hồi phục nước, điện giải, điều chỉnh nhiễm toan
Truyền Ringer lactat hoặc dung dịch Clorua natri 0,9% kết hợp với Glucoza 10% như trường hợp sốc giảm khối lượng tuần hoàn; cho thêm  Bicarbonat natri 1,4% theo công thức:
mEq Bicarbonat (1,4%) = BE x 1/3 trọng lượng cơ thể  (kg)
hoặc 10ml Bicarbonat natri 1,4%/kg trong trường hợp không làm được BE (kiềm dư).
Căn cứ vào điện giải đồ để điều chỉnh Na+và K+.
Lợi tiểu
Lasix 1mg/kg/1 lần, tiêm bắp hoặc tĩnh mạch, có thể cho lại sau 4 giờ; chỉ cho Lasix sau khi đã truyền dịch, hồi phục được khỏi lượng tuần hoàn.
Điều trị co giật
Phenobarbital 10mg/kg, tiêm tĩnh mạch; hay
Phenytoin 10mg/kg, tiêm tĩnh mạch; hoặc
Seduxen 0,1-0,25 mg/kg, tiêm bắp hoặc tiêm tĩnh mạch chậm.

ĐIỀU TRỊ BỎNG
ĐIỀU TRỊ CẢM NHIỆT – CẢM NÓNG
XỬ LÍ NGƯỜI BỊ ĐIỆN GIẬT
XỬ LÍ ĐUỐI NƯỚC ( CHẾT ĐUỐI)
HẠ THÂN NHIỆT
XỬ LÍ, BÀI THUỐC CHỮA RẮN ĐỘC CẮN

KEYWORD : Phác Đồ Chữa Bệnh, Bệnh Viện Bạch Mai, Từ Dũ , 115, Bình Dân, Chấn thương chỉnh hình, Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Nhân Dân Gia Định, Hoàn Mỹ, Viện Pasteur, Nhi Đồng Ung bướu, Quân Đội 103, 108,Phụ Sản Trung Ương, Bộ Y Tế,Phòng Khám, Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Hồ Chí Minh, Sài Gòn, Đà Nẵng, Huế, Vinh, Đồng Nai, Bình Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hiệu Quả Cao, Chữa Tốt, Khỏi Bệnh, Là Gì, Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Ăn Uống, Cách Chữa, Bài Thuốc - Bài Giảng - Giáo Án - Điện Tử
Thông Tin Trên Web Là Tài Liệu Lưu Hành Nội Bộ Cho Các Bạn Sinh Viên - Y, Bác Sĩ Tham Khảo : Liên Hệ : Maikhanhdu@gmail.com