BỆNH UỐN VÁN Ở TRẺ EM, NGUYÊN NHÂN, ĐIỀU TRỊ, PHÒNG BỆNH


GS. PTS. Nguyễn Công Khanh

NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH UỐN VÁN Ở TRẺ EM


Bệnh uốn ván do trực khuẩn Clostridium tetani (một loại vi khuẩn yếm khí, Gram dương) gây ra. Trực khuẩn uốn ván có thể tồn tại dưới hình thái nha bào. Nha bào uốn ván có nhiều trong đất, bụi, nuớc, phân súc vật, w.
Đường xâm nhập của vi khuẩn uốn ván vào cơ thể  thường gặp là:
- Qua rốn, do cắt rốn lúc đẻ không vô khuẩn, gây bệnh uốn ván rốn sơ sinh.
- Qua các vết thương, chỗ bị sây sát, vết thương sâu.
- Qua tai do ngoáy tai làm thủng màng nhĩ.
- Tiêm, chích không sát khuẩn.
Khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn uốn ván tiết ra ngoại độc tố, độc tố xâm nhập vào hệ thần kinh gây các cơn co cứng, co giật, độc tố còn làm vỡ hồng cầu nhưng ít gặp.


TRIỆU CHỨNG BỆNH UỐN VÁN Ở TRẺ EM


Thời gian ủ bệnh thay đổi từ một đến vài tuần lễ. Đối với bệnh uốn ván rốn, thời gian ủ bệnh từ 5-7 ngày. Thời gian ủ bệnh càng ngắn, bệnh càng nặng.
Triệu chứng phát bệnh đầu tiên là cứng hàm làm trẻ không há to miệng được; với trẻ sơ sinh, trẻ quấy khóc, bỏ bú, miệng chúm chím, đói nhưng không bú được.
Tiếp theo là các cơn co cứng và co giật. Cơn co cứng lan rộng, co cứng cơ mặt, cổ, chân tay, lưng, thành bụng, làm trẻ ở tư thế khá đặc biệt: người uỡn cong, cổ ngả ra sau, hai cánh tay khép chặt vào thân, hai chân duỗi thẳng, cơn co cứng này kéo dài 15-30 ngày. Trên nền co cứng trẻ bị co giật, mặt trẻ nhăn nhúm lại, miệng chúm chím, hai tay nắm chặt, sùi bọt mép. Cơn co giật dễ xẩy ra khi bị kích thích (đụng chạm vào trẻ, ánh sáng, tiếng động, w.).
Ở trẻ sơ sinh, trong giai đoạn co cứng, co giật thường kèm theo các cơn ngừng thở do co thắt thanh quản. Mỗi lần ngừng thở trẻ bị thiếu oxy; mặt, môi tím xám; tim đập rời rạc, mạch khó bắt, đòi hỏi phải cấp cứu hô hấp, thổi ngạt hoặc bóp bóng hô hấp.
Tiến triển bệnh thay đổi. Trẻ dễ bị chết vì ngừng thở do nhiễm khuẩn phổi, trụy tim (tỉ lệ tử vong do uốn ván còn rất cao, từ 30-50%). Nếu tiến triển tốt thì sau 2 tuần lễ cơn giật thưa và nhẹ dần nhưng phải hơn một tháng sau mới hết co cứng.
Cấy mủ vết thương có thể tìm thấy vi khuẩn uốn ván, nhưng trong thực tế chẩn đoán uốn ván chỉ cần dựa vào lâm sàng.


ĐIỀU TRỊ BỆNH UỐN VÁN Ở TRẺ EM


Kết qủa điều trị phụ thuộc rất nhiều vào trình độ chăm sóc bệnh nhân. Cần chuyển trẻ đến bệnh viện để điều trị.
- Trước hết cần đặt trẻ ở buồng tối, yên tĩnh, tránh đụng chạm nhiều tới trẻ.
- Cho trẻ ăn uống đầy đủ; với trẻ sơ sinh phải bảo đảm cho trẻ ăn sữa mẹ, cần thiết cho ăn qua ống thông mũi - dạ dày, bơm sữa đều và đủ lượng.
- Dùng cồn,nước oxy già để rửa sạch vết thương, rốn.
- Tiêm Penicillin liều cao, khoảng 200.000 đơn vị/kg trọng lượng cơ thể  trong 10-14 ngày; có thể phối hợp kháng sinh khác nếu nghi ngờ có bội nhiễm khác.
- Cho kháng độc tố uốn ván 20.000-50.000 đơn vị, tiêm bắp một liều để trung hòa độc tố tuần hoàn.
- Chống cơn co giật và co cứng bằng các thuốc:
Diazepam (Valium, Seduxen) 1-2 mg/kg, có thể tiêm nhắc lại sau 3 giờ, theo dõi nhịp thở.
Phenobarbital 5-10 mg/kg/ngày.
Có thể dùng Clopromazin 2-4 mg/kg, tiêm bắp 1 liều ban đầu.
Từy theo cơn co cứng, co giật giảm hay không mà giảm hay tăng liều thuốc, cần cho thuốc để khống chế được cơn giật.
- Đặt nội khí quản hay mở khí quản khi có cơn cơ thắt thanh quản và hô hấp nhân bạo bằng máy hay bóp bóng.


DỰ PHÒNG BỆNH UỐN VÁN Ở TRẺ EM


- Bảo đảm tiêm chủng đầy đủ vacxin theo lịch. Vacxin phòng uốn ván tiêm cùng thời gian với vacxin phòng bạch hầu, ho gà, lúc 2,3 và 4 tháng tuổi; tiêm một lần nhắc lại lúc 13-24 tháng tuổi.
- Phòng uốn ván sơ sinh bằng tiêm chủng cho mẹ trước khi đẻ rất có hiệu qủa; tiêm cho mẹ hai liều cách nhau một tháng, liều thứ hai chậm nhất là một tháng trước khi đẻ.
- Bảo đảm vô khuẩn khi cắt rốn cho trẻ mới đẻ và rửa sạch vết thương là biện pháp quan trọng để phòng bệnh uốn ván.

ĐIỀU TRỊ, PHÒNG BỆNH BẠCH HẦU
ĐIỀU TRỊ, PHÒNG BỆNH BẠI LIỆT Ở TRẺ EM
BỆNH LAO Ở TRẺ EM, NGUYÊN NHÂN, ĐIỀU TRỊ, PHÒNG BỆNH
BỆNH SỞI Ở TRẺ EM, NGUYÊN NHÂN,BIẾN CHỨNG, ĐIỀU TRỊ, PHÒNG BỆNH
BỆNH TẢ Ở TRẺ EM, NGUYÊN NHÂN, ĐIỀU TRỊ, PHÒNG BỆNH
CO GIẬT VÀ ĐỘNG KINH Ở TRẺ EM, NGUYÊN NHÂN, ĐIỀU TRỊ
HO GÀ Ở TRẺ EM, NGUYÊN NHÂN, ĐIỀU TRỊ, PHÒNG BỆNH
NHIỄM KHUẨN HUYẾT Ở TRẺ EM, NGUYÊN NHÂN, ĐIỀU TRỊ
BỆNH QUAI BỊ Ở TRẺ EM, NGUYÊN NHÂN,DI CHỨNG, ĐIỀU TRỊ, PHÒNG BỆNH
SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE Ở TRẺ EM, PHÒNG BỆNH,TRIỆU CHỨNG, ĐIỀU TRỊ
BỆNH THƯƠNG HÀN Ở TRẺ EM, NGUYÊN NHÂN, ĐIỀU TRỊ, PHÒNG BỆNH
BỆNH UỐN VÁN Ở TRẺ EM, NGUYÊN NHÂN, ĐIỀU TRỊ, PHÒNG BỆNH
VIÊM GAN DO VIRUS Ở TRẺ EM, NGUYÊN NHÂN, PHÒNG BỆNH, ĐIỀU TRỊ

KEYWORD : Phác Đồ Chữa Bệnh, Bệnh Viện Bạch Mai, Từ Dũ , 115, Bình Dân, Chấn thương chỉnh hình, Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Nhân Dân Gia Định, Hoàn Mỹ, Viện Pasteur, Nhi Đồng Ung bướu, Quân Đội 103, 108,Phụ Sản Trung Ương, Bộ Y Tế,Phòng Khám, Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Hồ Chí Minh, Sài Gòn, Đà Nẵng, Huế, Vinh, Đồng Nai, Bình Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hiệu Quả Cao, Chữa Tốt, Khỏi Bệnh, Là Gì, Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Ăn Uống, Cách Chữa, Bài Thuốc - Bài Giảng - Giáo Án - Điện Tử
Thông Tin Trên Web Là Tài Liệu Lưu Hành Nội Bộ Cho Các Bạn Sinh Viên - Y, Bác Sĩ Tham Khảo : Liên Hệ : Maikhanhdu@gmail.com