PHÒNG NGỪA THUYÊN TẮC TĨNH MẠCH SÂU TRONG NGOẠI KHOA

I. ĐẠI CƯƠNG

Thuyên tắc tĩnh mạch sâu làm tăng nguy cơ biến chứng thuyên tắc phổi dẫn đến tử vong. Phòng ngừa thuyên tắc tĩnh mạch sâu đặc biệt có ý nghĩa quan trong trong ngoại khoa do tình trạng tăng đông sau mổ. Việc sử dụng kháng đông chu phẫu còn hạn chế do tâm lý e ngại tình trạng chảy máu sau mổ.

II. NGUY CƠ TUYÊN TẮC TĨNH MẠCH SÂU

Nguy cơ thuyên tắc tĩnh mạch sau mổ phụ thuộc: loại phẫu thuật, các yếu tố nguy cơ của bệnh nhân và bệnh lý đi kèm.

a. Yếu tố nguy cơ của bệnh nhân và bệnh lý đi kèm:

- Ung thư.

- Tiền căn thuyên tắc TM.

- Béo phì BMI>30.

- Tuổi >60.

- Bất động, liệt chân.

- Suy hô hấp.

- Đặt catheterTM trung tâm.

- Dùng thuốc ngừa thai hoặc hormon thay thế.

- Chấn thương (đặc biệt CT tủy và gãy chi dưới).

- Suy tim, nhồi máu cơ tim gần đây.

- Liệt chi dưới (vd sau đột quỵ).

- Các bệnh lý về đông máu.

- Các bệnh lý: hội chứng thận hư.

b. Theo phẫu thuật

Phẫu thuật

Thấp

Trung bình

Cao

Chỉnh hình

PT khớp gối: nội soi, tái tạo dây chằng, CT gối không kèm gãy xương

Gãy xương cẳng và bàn chân

Thay toàn bộ khớp háng, khớp gối, gầy cổ xương đùi, đa CT nặng

Tiêu hóa

PT trực tràng, PT thắnh bụng, VRT đơn giản.

Cấp cứu
Thời gian PT>1 giờ

PT ung thư Gan, tụy, đại ừàng. Bệnh viêm đường tiểu hóa.

Phụ khoa

Soi buồng TC PT lành tính của buồng trứng Soi ổ bụng < 1 giờ

Cắt tử cung → PT ác tính của buồng trứng NS 0 bụng > 1 giờ Mở bụng thăm dò

PT ung thư PT sa sinh dục

Niệu khoa

PT nội soi PT thận xuyên da Tinh hoàn, niệu quản, thượng thận

PT ung thư Ghép thận

Mổ hở của thận và các cơ quan vùng chậu

Thần kinh

Thoát vị đĩa đệm Cắt bản sống có giới hạn

Cắt bản sống Kết họp xương cột sống

CT tủy có yếu liệt PT nội sọ

Tai mũi họng

Các phẫu thuật

PT ung thư

Lồng ngực mạch mau

Nội soi trung thất

PT cắt phổi, mạch máu lớn, bat cẫu mạch vành

III. CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA

3.1. Sử dụng thuốc kháng đông:

- Heparin TLPT thấp (LMWH):

Bắt đầu cho lúc nhập viện hoặc đêm trước mổ.

PT nguy cơ TB Enoxaparine 2000 UI X1 (TDD).

PT nguy cơ cao Enoxaparine 4000 UI X1 (TDD).

- Heparin không phân đoạn (UFH):

Chỉ định ở BN suy thận nặng, 2 giờ trước mổ.

PT nguy cơ TB 5000 UI X 2 (TDD).

PT nguy cơ cao 5000 UI X 3 (TDD).

Theo dõi: cần theo dõi tiểu cầu 2 lần/ tuần, aPTT 1.2 -1.3 lần chứng.

- Fondaparinux: là pentasaccharide tổng họp ức chế yếu tố Xa.

Ngừa thuyên tắc trong PT lớn ở chi dưới, hiệu quả hơn LMWH. Liều2.5mgx 1 (TDD) 6-8h saumổ.

Độ thanh thải creatinin từ 20-50 ml/p: dùng liều 1.5 mgx l(TDD).

3.2. Phương pháp Ctf học: Vớ( tất y khoa đi vào chân)áp lực

Chỉ định ở BN có nguy cơ chảy máu nhiều.

Phối hợp thuốc kháng đông trong trường hợp nguy cơ thuyên tắc rất cao. Khuyên dùng cho BN nội soi 0 bụng, không dùng cho BN có bệnh lý ĐM ở chân.

3.3. Thòi gian phòng ngừa:

- 7-14 ngày cho các PTkhác.

- 3 5 ngày cho thay khớp háng, thay khớp gối và gãy cổ xương đùi.

- Dự phòng kéo dài trong PT ung thư bụng - chậu.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. OxfordHandbookofAnaesthesia, 3thedition, 2011

PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BỆNH - GÂY MÊ HỒI SỨC

PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ GÂY MÊ HỒI SỨC BĂNG HUYẾT SAU SANH
PHÒNG NGỪA THUYÊN TẮC TĨNH MẠCH SÂU TRONG NGOẠI KHOA
PHÒNG NGỪA VÀ XỬ TRÍ NGỘ ĐỘC THUỐC TÊ
TRUYỀN MÁU HOÀN HỒI BẰNG MÁY CELLSAVER

KEYWORD : Phác Đồ Chữa Bệnh, Bệnh Viện Bạch Mai, Từ Dũ , 115, Bình Dân, Chấn thương chỉnh hình, Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Nhân Dân Gia Định, Hoàn Mỹ, Viện Pasteur, Nhi Đồng Ung bướu, Quân Đội 103, 108,Phụ Sản Trung Ương, Bộ Y Tế,Phòng Khám, Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Hồ Chí Minh, Sài Gòn, Đà Nẵng, Huế, Vinh, Đồng Nai, Bình Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hiệu Quả Cao, Chữa Tốt, Khỏi Bệnh, Là Gì, Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Ăn Uống, Cách Chữa, Bài Thuốc - Bài Giảng - Giáo Án - Điện Tử
Thông Tin Trên Web Là Tài Liệu Lưu Hành Nội Bộ Cho Các Bạn Sinh Viên - Y, Bác Sĩ Tham Khảo : Liên Hệ : Maikhanhdu@gmail.com