PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ NGỘ ĐỘC MẬT CÁ Ở TRẺ EM

I. ĐẠI CƯƠNG

• Ngộ độc do nuốt sống cả túi mật cá nước ngọt.

• Loại cá thường được nuốt mật là cá trám cỏ, cá chép, cá mè.

• Do người dân quan niệm sai là mật cá có thể chữa được một số bệnh hoặc tăng cường sức khỏe, dẫn đến nhiều trường hợp tử vong.

• Độc tố là Cyprinol sulfate hay cyprinol, chỉ thấy trong mật cá nước ngọt, không có trong cá nước mặn, không bị hủy bởi nhiệt độ, gây độc cho gan, thận, tim và thần kinh.

• Khi nuốt phải một lượng mật cá từ 15 - 30 ml, ở người lớn sẽ bị viêm gan, suy thận cấp.

II. CHẨN ĐOÁN

• Chẩn đoán:

- Bệnh sử.

- Có nuốt mật cá.

- Lâm sàng.

• Các triệu chứng xuất hiện khoảng 2 - 3 giờ sau khi nuốt mật cá.

- Triệu chứng tiêu hóa:

+ Đau bụng.

+ Nôn ói.

+ Tiêu chảy có thể có máu.

- Triệu chứng toàn thân: mệt mỏi, chóng mặt, vã mồ hôi.

• Các triệu chứng xuất hiện muộn 1 - 2 ngày sau khi nuốt mật cá:

- Tiểu ít (viêm ống thận cấp, suy thận cấp).

- Vàng da, gan to (viêm gan cấp).

+ Xét nghiệm:

❖ Công thức máu.

❖ Ion đồ: tăng kali máu khi suy thận cấp, hạ natri.

❖ Đường huyết.

❖ Chức năng gan: tăng men gan, tăng bilirubine.

❖ Chức năng thận: tăng BUN, Creatine.

❖ Tổng phân tích nước tiểu.

❖ X-quang tim phổi.

❖ Siêu âm bụng tìm tổn thương gan, thận.

❖ Bilan viêm gan siêu vi để chẩn đoán phân biệt.

• Chẩn đoán xác định:

- Bệnh sử: có nuốt mật cá.

- Lâm sàng:

+ Đau bụng, nôn ói, tiêu chảy.

+ Mệt mỏi, chóng mặt.

+ Vàng da.

- Xét nghiệm: tăng men gan, tăng BUN, Creatine khi có viêm gan, suy thận cấp.

• Chẩn đoán phân biệt:

- Ngộ độc thức ăn.

- Viêm gan siêu vi.

III. ĐIỀU TRỊ

• Nguyên tắc điều trị:

- Điều trị tình huống cấp cứu.

- Nhanh chong loại bỏ độc chất.

- Bài niệu tích cực.

- Điều trị biến chứng.

• Điều trị:

- Điều trị tình huống cấp cứu:

+ Hồi sức hô hấp.

+ Điều trị co giật với diazepam tĩnh mạch.

- Rửa dạ dày.

- Than hoạt tính.

- Bài niệu tích cực trong 2-3 ngày đầu:

+ Truyền dung dịch Natriclorua 0,45% trong Dextrose 5%, lượng dịch trong ngày: gấp rưỡi nhu cầu cơ bản, giữ CVP ở mức 5-10 cmH2O và lượng nước tiểu > 1 ml/kg/giờ.

+ Kết hợp Furosemid 1 mg/kg/lần tiêm mạch ngày 2-3 lần.

+ Ngừng bài niệu tích cực khi CVP > 12 cmH2O hoặc vô niệu.

- Điều trị biến chứng:

+ Rối loạn điện giải.

+ Toan chuyển hóa.

+ Suy gan cấp (xem Phác đồ suy gan cấp).

+ Suy thận cấp (xem Phác đồ suy thận cấp).

IV. THEO DÕI

• Dấu hiệu sinh tồn.

• Lượng nước tiểu, dịch xuất nhập.

• Mức độ vàng da.

• Ion đồ, chức năng gan, thận.

V. PHÒNG BỆNH

Tuyệt đối không nuốt mật cá.

PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ NỘI KHOA, TIM MẠCH, NGOẠI KHOA TRẺ EM - BỆNH VIỆN NHI ĐỒNG 1

NGỘ ĐỘC

Ở TRẺ EM
CHẨN ĐOÁN, ĐIỀU TRỊ NGỘ ĐỘC THUỐC ACETAMINOPHEN - 678 Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC THUỐC CHỐNG TRẦM CẢM BA VÒNG Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC THUỐC KHÁNG HISTAMIN Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC THUỐC METOCLOPRAMID Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC THUỐC NHỎ MŨI NAPHAZOLIN Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC THUỐC PHENOBARBITAL Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC THUỐC SALICYLATE Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC THUỐC DIỆT CỎ PARAQUAT Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC THUỐC TRỪ SÂU PHOSPHO HỮU CƠ Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC THUỐC DIỆT CHUỘT PHOSPHO KẼM Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC THUỐC DIỆT CHUỘT FLUOROACETATE Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC HÓA CHẤT ĂN MÒN Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC RƯỢU CẤP ETHANOL Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC RƯỢU METHANOL Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC DẦU LỬA, XĂNG DẦU, PARAFFIN Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC CHÌ Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC KHÍ CARBON MONOXIDE Ở TRẺ EM
METHEMOGLOBIN MÁU Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘCTHỨC ĂN Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC CÁ NÓC Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC MẬT CÁ Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC TRỨNG CÓC Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC KHOAI MÌ Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC NẤM ĐỘC Ở TRẺ EM
NGỘ ĐỘC THỰC VẬT Ở TRẺ EM

KEYWORD : Phác Đồ Chữa Bệnh, Bệnh Viện Bạch Mai, Từ Dũ , 115, Bình Dân, Chấn thương chỉnh hình, Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Nhân Dân Gia Định, Hoàn Mỹ, Viện Pasteur, Nhi Đồng Ung bướu, Quân Đội 103, 108,Phụ Sản Trung Ương, Bộ Y Tế,Phòng Khám, Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Hồ Chí Minh, Sài Gòn, Đà Nẵng, Huế, Vinh, Đồng Nai, Bình Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hiệu Quả Cao, Chữa Tốt, Khỏi Bệnh, Là Gì, Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Ăn Uống, Cách Chữa, Bài Thuốc - Bài Giảng - Giáo Án - Điện Tử
Thông Tin Trên Web Là Tài Liệu Lưu Hành Nội Bộ Cho Các Bạn Sinh Viên - Y, Bác Sĩ Tham Khảo : Liên Hệ : Maikhanhdu@gmail.com