BỆNH ÁN VIÊM ĐẠI TRÀNG MẠN TÍNH

Viêm đại tràng mạn tính do suy nhược cơ thể nội thương tỳ vị. Bệnh này rất phức tạp là có hư, có thực do tỳ vị khí hư không vận hoá được thanh khí thượng thăng, trọc khí hạ giáng, thấp tà tắc lấp trường vị phát sinh ra, như bệnh án dưới đây:
Bệnh nhân: Trần Thị K, CNV Công ty ăn uống và khách sạn TG.
Vọng: Sắc mặt đỏ lợt, uể oải, rêu lưỡi trắng mỏng.
Văn: Tiếng nói bình thường.
Vấn: Bệnh nhân khai từ 6 - 7 tháng nay có những lúc đi tiêu có nhiều chất nhầy nhớt và đi nhiều lần trong ngày, tiếp đến cách nay chừng 3 tháng, bệnh nhân tiêu phân sệt kéo dài và đau vùng hạ vị: Mỗi ngày đi tiêu nhiều lần (từ 5 - 7 lần) bệnh nhân đã được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Tây y 2 tháng và nay được chuyển qua BV - YHDT với các triệu chứng đau bụng, mệt mỏi, người lạnh, tê rần da đầu, mất ngủ, tiêu ra nhầy nhớt 2 - 3 lần trong mỗi ngày.
Thiết mạch : Tả trầm huyền, hữu trầm huyền vô lực.
Qui nạp bát cương: Lý thượng thực, lý hạ hư
Qui nạp hội chứng bệnh lý: Căn cứ lời khai của bệnh nhân và thiết chẩn thì bệnh nhân này mắc phải chứng bệnh rất phức tạp là có hư, có thực, hư là mạch tay hữu trầm huyền vô lực, thực là tay tả trầm huyền chứng tỏ can mộc khắc tỳ thổ, thổ hư không vận hoá được thanh khí thượng thăng, trọc khí hạ giáng, thấp tà tắc lấp trường vị làm cho sự vận hoá của tỳ kém đi không vận hoá được khí thấp cho nên đi tiêu ra phân sệt kéo dài nhiều tháng, trọc khí đình đọng ở trường vị cho nên đi tiêu ra chất nhầy nhớt, đau vùng hạ vị, tê rần da đầu nghe lạnh là vì tỳ khí có công năng vận khí khắp cơ thể mà tỳ hư không vận hoá được cho nên nhức đầu và mất ngủ là thực chứng của mạch huyền vì can dương thịnh khắc tỳ thổ.
Xử phương: Xét qua các triệu chứng trên, dùng phương pháp hoà giải can mộc, bình can, kiện tỳ, táo thấp, xử phương dùng thang Hoắc hương chính khí gia: Câu đằng, Địa long, Hương phụ, Thương truật.
Hoắc hương chính khí thang:

Đại phúc bì

4g

Trần bì

8g

Bạch chỉ

4g

Hậu phác

8g

Tử tô

4g

Cát cánh

8g

Phục linh

4g

Hoắc hương

I2g

Bán hạ chế

8g

Cam thảo

lOg

Bạch truật

8g

Gia vị:

Thương truật

8g

Cầu đằng

10g

Địa long

8g

Hương phụ

8g

Gừng sống

3 lát

Đại táo

2 quả

Cho uống 3 thang bớt đau bụng nhưng còn đau đầu, tê da đầu, có cảm giác nghẹn thở, không ngủ được.
Tái khám thấy 6 bộ mạch trầm huyền sác, xử phương dùng thang Đơn chỉ tiêu dao tán gia: Huyền sâm, Câu đằng, Lạc tiên, Trinh nữ cho uống liên tiếp 6 thang.


Tái khám, bệnh nhân cho biết, bớt nhức đầu, tiếp tục dùng thang Đơn chi tiêu dao gia: Xương bồ, Câu đằng, Huyền sâm, Hột bình linh sống cho uống tiếp 6 thang nữa, bệnh nhân ngủ được từ 2 - 4 tiếng, thỉnh thoáng còn mệt, hết ù tai, hết nhức đầu, hết hồi hộp, hết nghẹn thở, lạnh tê da đầu cũng hết.
Tái khám thấy mạch trầm hoãn đi lớn. Dùng thang Lục vị địa hoàng gia: Sài hồ, Bạch thược, Câu đằng, Huyền sâm, Hột bình linh sống cho uống 1 tuần, người hết mệt ngủ được, ăn được, tiêu tiểu bình thường cho xuất viện.
Biện luận
Bệnh này rất phức tạp là có hư có thực nhưng nguyên do chính cũng là tại tỳ vị, nên trước tiên là điều hoà chính khí bằng Hoắc hương chính khí thang gia vị, lại phải hoà giải can mộc bằng Bát vị tiêu dao tán, rồi vì bệnh lâu ngày dùng thuốc táo thấp nhiều mất mát tân dịch lại dùng Lục vị địa hoàng thang gia vị để sinh tân dich.


1. Bát vị tiêu dao tán gia vị hay Đơn chi tiêu giao gia vị:

Đương qui

8g

Bạch thược

6g

Sài hồ

8g

Phục linh

8g

Bạch truật

8g

Cam thảo bắc

8g

Bạc hà: 6g Gia

Huyền sâm

8g

Câu đằng

8g

Lạc tiên

8g

Trinh nữ

8g

Chi tử

8g

2. Lục vị dịa hoàng gia vị:

Thục địa

10g

Hoài sơn

8g

Mẫu đơn bì

4g

Trạch tả

6g

Táo nhục

8g

Phục linh

8g

Sài hồ

6g

Bạch thược

6g

Câu đằng

8g

Huyền sâm

8g

Hột bình linh sống

8g

 

Công năng của các vị thuốc trong đơn trị bệnh này: Hoắc hương, khí vị thơm lý khí hoà trung; Tử tô, Bạch chỉ, Cát cánh tán hàn tà lợi hung cách; Đại phúc bì, Hậu phác tiêu trừ trướng mãn đầy bụng; Trần bì, Bán hạ lợi khí hoá đàm. Phục linh, Bạch truật, Cam thảo hoà trung kiện tỳ trừ thấp, hỗ trợ trung tiêu chính khí. Thương truật táo thấp. Câu đằng thanh nhiệt thượng tiêu; Địa long thanh nhiệt giải độc tiêu ra nhầy nhớt. Hương phụ lý khí, bình can, giải khí uất, thông tam tiêu.
Đương quy, Bạch thược dưỡng huyết. Sài hồ sơ can tán uất. Cam thảo, Phục linh kiện tỳ, thẩm thấp. Sinh khương hoãn vị. Bạc hà tiêu phong nhiệt. Mẫu đơn bì vào 4 kinh tâm, can, thận, tâm bào lạc, thanh huyết nhiệt, tán ứ huyết. Chi tử thanh nhiệt, tả hoả, lợi tiểu. Lạc tiên an thần. Trinh nữ dịu thần kinh. Hột bình linh sống an thần dịu thần kinh. Huyền sâm tư âm, giáng hoả, trừ phiền, chỉ khát, giải độc, nhuận táo, hoạt trường. Thục địa, Hoài sơn, Táo nhục bổ ích thận âm sinh tinh khí. Hoài sơn, Phục linh kiện tỳ thẩm thấu. Trạch tả tiết thận trung thuỷ tà. Đơn bì thanh can đởm tướng hoả.

BỆNH ÁN BAN SỞI
BỆNH ÁN BÍ TIỂU TIỆN VÌ CAN
BỆNH ÁN BIỂU HÀN
BỆNH ÁN BIỂU HƯ
BỆNH ÁN BIỂU NHIỆT
BỆNH ÁN BIỂU THỰC
BỆNH ÁN CHỨNG TIẾT TẢ
BỆNH ÁN DA MẶT ĐEN SẠM ( HẮC ĐẢM )
BỆNH ÁN ĐÁI RA MÁU
BỆNH ÁN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
BỆNH ÁN ĐAU DẠ DÀY
BỆNH ÁN ĐAU KHỚP HÁNG BÊN PHẢI
BỆNH ÁN ĐAU LƯNG DO SỐT RÉT
BỆNH ÁN ĐAU SƯỜN VÚ
BỆNH ÁN ĐỘNG KINH
BỆNH ÁN HẠC TẤT PHONG
BỆNH ÁN HOÀNG ĐẢM
BỆNH ÁN HOẠT TINH
BỆNH ÁN HOẠT TINH
BỆNH ÁN HUYỄN VỰNG (chóng mặt)
BỆNH ÁN KIẾT LỴ TIẾT TẢ
BỆNH ÁN LAO NHIỆT NỘI THƯƠNG
BỆNH ÁN NỘI THƯƠNG
BỆNH ÁN LIỆT DÂY THẦN KINH VII NGOẠI BIÊN
BỆNH ÁN LIỆT DÂY THẦN KINH VII NGOẠI BIÊN
BỆNH ÁN LỖ RÒ MẠCH LƯƠN
BỆNH ÁN LÝ ÂM
BỆNH ÁN LÝ DƯƠNG HƯ
BỆNH ÁN LÝ HÀN
BỆNH ÁN LÝ HƯ
BỆNH ÁN LÝ NHIỆT
BỆNH ÁN NHỨC ĐẦU KINH NIÊN (mạn tính)
BỆNH ÁN NHỨC ĐẦU KINH NIÊN(MẠN TÍNH)
BỆNH ÁN NHŨN NÃO ĐÃ PHÁT
BỆNH ÁN NHŨN NÃO (TIỂU ĐƯỜNG)
BỆNH ÁN NHŨN NÃO(do tâm tỳ lưỡng hư)
BỆNH ÁN NHŨN NÃO(không uống được)
BỆNH ÁN NHŨN NÃO(Liệt, bí tiểu tiện vì âm dương hư)
BỆNH ÁN NỘI THƯƠNG HƯ LAO
BỆNH ÁN NỘI THƯƠNG - PHÁT SỐT
BỆNH ÁN PHẾ NUY
BỆNH ÁN PHONG THẤP
BỆNH ÁN PHONG TRÚNG KINH LẠC VÀ TẠNG PHỦ
BỆNH ÁN PHONG TRÚNG PHỦ VÀ KINH MẠCH
BỆNH ÁN PHÙ THŨNG
BỆNH ÁN PHÙ THŨNG
BỆNH ÁN PHÙ THŨNG
BỆNH ÁN SỐT RÉT
BỆNH ÁN SỐT RÉT KINH NIÊN
BỆNH ÁN SỐT RÉT KINH NIÊN
BỆNH ÁN SỐT RÉT
BỆNH ÁN SỐT XUẤT HUYẾT
BỆNH ÁN SUY NHƯỢC CƠ THỂ
BỆNH ÁN SUY TIM
BỆNH ÁN SUY TIM
BỆNH ÁN TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO (di chứng liệt nửa người, tiêu tiểu mất tự chủ)
BỆNH ÁN TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO
BỆNH ÁN TÂM TỲ LƯỠNG HƯ
BỆNH ÁN TĂNG HUYẾT ÁP
BỆNH ÁN TĂNG HUYẾT ÁP (do tỳ thận hư - do phù thũng)
BỆNH ÁN TĂNG HUYẾT ÁP DO CAN
BỆNH ÁN TĂNG HUYẾT ÁP (DO THẬN)
BỆNH ÁN TĂNG HUYẾT ÁP (DO CAN TỲ)
BỆNH ÁN TĂNG HUYẾT ÁP (do xơ mỡ động mạch)
BỆNH ÁN THẬN LAO(Cao huyết áp, mất ngủ, tiểu tiện không tự chủ)
BỆNH ÁN THIẾU MÁU CƠ TIM(do tâm tỳ lưỡng hư)
BỆNH ÁN THIẾU MÁU CƠ TIM
BỆNH ÁN THIẾU MÁU CƠ TIM
BỆNH ÁN THIẾU NĂNG TUẦN HOÀN NÃO
BỆNH ÁN THỔ HUYẾT
BỆNH ÁN THỐNG PHONG
BỆNH ÁN TRÚNG HÀN
BỆNH ÁN TRUNG KHÍ HƯ
CHỨNG THƯ PHONG (Loại trúng phong)
BỆNH ÁN VIÊM ĐẠI TRÀNG MẠN TÍNH
BỆNH ÁN VIÊM ĐẠI TRƯỜNG MẠN TÍNH
BỆNH ÁN VIÊM ĐẠI TRƯỜNG MẠN TÍNH
BỆNH ÁN VIÊM ĐƯỜNG TIẾT NIỆU VÀ TĂNG HUYẾT ÁP
BỆNH ÁN VIÊM ĐƯỜNG TIẾT NIỆU
BỆNH ÁN VIÊM HỌNG
BỆNH ÁN VIÊM MŨI DỊ ỨNG
BỆNH ÁN VIÊM MŨI
BỆNH ÁN VIÊM TẮC ĐỘNG MẠCH CHI
BỆNH ÁN VIÊM TẮC ĐỘNG MẠCH TAY VÀ CHÂN
BỆNH ÁN VIÊM THẦN KINH TOẠ
BỆNH ÁN VIÊM THẦN KINH TOẠ LIỆT HAI CHÂN
BỆNH ÁN VIÊM THẦN KINH TOẠ
BỆNH ÁN XUẤT HUYẾT DƯỚI DA
BỆNH ÁN XUẤT HUYẾT DƯỚI DA CẤP TÍNH
BỆNH ÁN XUẤT HUYẾT DƯỚI DA

KEYWORD : Phác Đồ Chữa Bệnh, Bệnh Viện Bạch Mai, Từ Dũ , 115, Bình Dân, Chấn thương chỉnh hình, Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Nhân Dân Gia Định, Hoàn Mỹ, Viện Pasteur, Nhi Đồng Ung bướu, Quân Đội 103, 108,Phụ Sản Trung Ương, Bộ Y Tế,Phòng Khám, Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Hồ Chí Minh, Sài Gòn, Đà Nẵng, Huế, Vinh, Đồng Nai, Bình Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hiệu Quả Cao, Chữa Tốt, Khỏi Bệnh, Là Gì, Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Ăn Uống, Cách Chữa, Bài Thuốc - Bài Giảng - Giáo Án - Điện Tử
Thông Tin Trên Web Là Tài Liệu Lưu Hành Nội Bộ Cho Các Bạn Sinh Viên - Y, Bác Sĩ Tham Khảo : Liên Hệ : Maikhanhdu@gmail.com